Zoek de verschillen..

Bovenste plaatje is een advertentie van een esoterische website die etherische olie aanprijst als een manier om het vibratieniveau te verhogen. Deze christusbewustzijnolie zou daar uitermate geschikt voor zijn. De website categoriseert het product zelf onder ‘alchemische magie.’

Daaronder een advertentie van de christelijke website van gebedsstrijder en bevrijdingsleraar Ana Mendez Ferrell die etherische olieën – christusbewuszijnsolie – aanprijst om een hoger niveau van intimiteit met de Vader te bereiken en te leven in de nederigheid en de openbaarwording van Christus in het dagelijks leven.1

  1. Website van ‘Voice of The Light Ministries’ van Ana Mendez Ferrell en haar man. https://on.votlm.com/product/christ-conscious-oil/

De stem van een vreemde

‘Jezus zei niet ‘Mijn schapen kennen mijn Boek;’ het is Zijn stem die we moeten kennen.’ 1

megakerkleider Bill Johnson

Een manier waarop mensen buiten de kerk in contact komen met het bovennatuurlijke, is door zichzelf te ontdoen van gedachten en de stilte binnenin op te zoeken. Op die manier worden ze getraind om indrukken (beelden, woorden, boodschappen) door te krijgen, waarvan zij geloven dat dit hun innerlijke stem, het universum, God, hun hogere zelf, een engel of hun eigen intuïtie is. Dit fenomeen van boodschappen doorkrijgen is iets wat in occulte kring bekend staat als channeling. Mensen die dit doen worden mediums genoemd. Saul zocht advies en raadpleegde het medium van Endor, die voor hem een boodschap van ‘Samuel’ doorkreeg.

Hoogleraar in klinische psychologie Helen Schucman kreeg in de zestiger jaren op een soortgelijke manier boodschappen door van haar innerlijke stem, die zich aan haar voorstelde als ‘Jezus’ en tegen haar zei: ‘dit is een cursus in wonderen. Maak alsjeblieft notities.’2 Na veel aandringen van deze geest die zich voordeed als Jezus schreef ze diens boodschappen op. Een aantal van die boodschappen luidt: ‘Een gedode Christus is zinloos.’3 En: ‘Maak niet de trieste fout van het klampen aan het oude, ruwhouten kruis.’4  Schucman verzamelde haar gechannelde boodschappen en bundelde ze in het boek A course in Miracles, ofwel Een cursus in wonderen. Het boek is een New Age klassieker.5

Een ander boek dat gebundelde boodschappen van ‘Jezus’ bevat is het boek Dichtbij Jezus van Sarah Young. Het boek ligt in christelijke boekwinkels en is ongelofelijk populair als ‘bijbels dagboek,’ voor zowel volwassenen als ook tieners. De methode die Young gebruikte om haar boodschappen te ontvangen en door te geven, vertoont gelijkenis met die van mediums en staat bekend als channelen.

In één van de eerste uitgaven stelt Young hoe het gechannelde6 New Age boek God Calling haar inspireerde tot het schrijven van het boek Jesus Calling. Ze schrijft: ‘In datzelfde jaar (1992) begon ik in het boek God Calling, een dagboek geschreven door twee anonieme ‘luisteraars,’ te lezen. Deze vrouwen oefenden het stil in Gods Tegenwoordigheid wachten, pennen en papier in de hand, de boodschappen die ze van Hem ontvingen opschrijven. [..] Het jaar erop vroeg ik me af of ik ook boodschappen zou kunnen ontvangen tijdens mijn tijd met God. [..] Ik wist dat God tot me sprak door de Bijbel, maar verlangde naar meer. In toenemende mate wilde ik horen wat God tegen mij persoonlijk wilde zeggen op een gewone dag. Ik besloot te ‘luisteren’ naar God met een pen in de hand, alles opschrijvend waarvan ik dacht dat Hij het zei. De eerste keer dat ik het probeerde voelde het vreemd, maar ik kreeg een boodschap.’7

Duits christen en voormalig occultist Elke Kamphuis boog zich over de boeken van Sarah Young,8 en merkt op dat wat Young deed, hetzelfde is als de technieken die zij kende uit haar leven van voor haar bekering. Ze schrijft; ‘Vergelijk dat eens met de volgende handleiding onder het kopje ‘opleiding van mediums:’ De leerling ‘begint met een kort gebed, leest een stuk uit de heilige Schrift en denkt over het gelezene na. Daarna houdt hij zijn hand met een potlood op een voor hem liggend vel schrijfpapier en wacht zonder enige geestelijke spanning af. Als hij zich gedrongen voelt  tot het opschrijven van gedachten die hem met grote zekerheid geïnspireerd worden, schrijft hij die op.’9

En omdat ook legio Amerikaanse christenen over bovenstaande passage vielen, werd het stuk in latere edities van het boek aangepast. Dit gebeurde ook met een flink aantal door ‘Jezus’ gesproken woorden die aanstootgevend werden gevonden door het lezend publiek, omdat ze recht tegenover Jezus’ eigenlijke woorden uit de Bijbel stonden. Dit is best bijzonder wanneer je gelooft dat de boodschappen door Jezus hoogstpersoonlijk zouden zijn gesproken, omdat Hij zich daarmee zou aanpassen aan mensen die aanstoot aan Hem hebben genomen. Iets wat Hij tweeduizend jaar geleden niet deed.

Net als met de ‘Jezus’ wiens boodschappen door Schucman gechanneld werden, blijkt ook uit de leer van Sarah Youngs ‘Jezus’ dat het om een ander gaat dan Die uit de Bijbel. Zo merkt voormalig New Ager Warren Smith in zijn boek Another Jesus Calling op hoe deze geest die christus zegt te zijn, zich beklaagt over de nacht van zijn geboorte: ‘Probeer je eens voor te stellen wat Ik heb opgegeven toen Ik als baby naar de aarde kwam. Ik heb de beperkingen van een kind aangenomen, onder zeer primitieve omstandigheden; in een vieze stal. Het was een donkere nacht voor Mij..’10 Ook heeft deze ‘Jezus’ een nieuwe visie op één van de meest fundamentele bijbelleringen: ‘Weet welke extreme maatregelen ik gebruikte met Abraham en Isaak. Ik bracht Isaak tot het eigenlijke punt van dood om Abraham vrij te zetten van zoon-aanbidding. Abraham en Isaak leden beiden enorm onder de vaders slecht beheerste emoties. Ik verafschuw afgoderij, zelfs in de vorm van ouderlijke liefde.’11 Maar naast het verkondigen van een andere leer, blijkt ook uit de stem van deze vermeende Jezus dat het niet om de Zoon van God gaat. Zo weet hij de harten van zijn lezeressen te veroveren door talloze vleierijen: ‘Wanneer je vertrouwend Mijn Naam fluistert, worden Mijn pijnlijke oren gekalmeerd.’12 ‘Ik ben ziek van verlangen om je in Mijn eeuwige armen te houden, je te hullen in Mijn Liefde.’13 ‘Wanneer jouw vreugde in Mij Mijn vreugde in jou ontmoet is er een vuurwerk van een hemelse extase.’14

Sarah Young heeft niet alleen zelf geleerd een kanaal te zijn voor boodschappen, maar leert ook haar lezers om haar te volgen in het luisteren naar hun ‘innerlijke stem.’ Haar lezers worden door ‘Jezus’ opgedragen: ‘Laat Mijn Tegenwoordigheid je gedachten doordrenken. Wanneer je geest ophoudt te racen, ontspant je lichaam en krijg je hernieuwd bewustzijn van Mij. Dit bewustzijn is van levensbelang voor je geestelijk welzijn.’15 ‘Neem tijd om te rusten aan de kant van de weg, want Ik heb geen haast. Een rustig tempo bereikt meer dan een gehaast streven. Wanneer je opschiet, vergeet je wie je bent en van Wie je bent. Onthoud dat je vorstelijk bent in Mijn Koninkrijk.’16

Er zijn veel auteurs die aangeven niet alleen te willen praten tegen God, maar stil te worden en naar Hem te luisteren. Daar is op zich niets mis mee, zolang we maar niet geloven dat God zich laat vinden in een actief ontledigde geest, op het moment dat wij dat willen. Dit is een oosters principe. Samuel hoorde God spreken toen hij nog erg jong was. God sprak in een hoorbare stem terwijl Samuel sliep, niet nadat hij zich doelbewust ontledigde, in-en-uit ademde en Gods tegenwoordigheid opriep. God sprak tot Samuel op Zijn eigen initiatief en niet dat van Samuel!

Dat het initiatief om tot een mens te spreken altijd bij God ligt, blijkt uit de verslagen van de grote profeten vanouds. ‘Het woord van de Heer kwam tot Jona, zoon van Amittai,’ of ‘In het vierde jaar van koning Darius kwam het woord van de Heer tot Zacharia.’ In 1 Koningen 18 staat dat het woord van de Heer na lange tijd tot Elia kwam. Hieruit valt op te maken dat zelfs een groot profeet als Elia (anders dan Sarah Young) niet dagelijks berichten van God ontving. En ook Godsman Mozes wachtte veertig dagen en veertig nachten tot God tot Hem sprak.

God is een beloner van wie Hem ernstig zoeken, maar dé manier om Hem te vinden is in de Bijbel en in simpel vragend gebed. Als God wil spreken, zal Hij spreken, op Zíjn initiatief. Laten we niet vergeten dat de Bijbel ons Dagelijks Woord is en dat God ons nergens leert dat er speciale technieken zijn waarmee wij allemaal persoonlijke boodschappen van Hem kunnen krijgen.

Jezus zegt: ‘Ik ben de Deur; als iemand door Mij naar binnen gaat, zal hij behouden worden; en hij zal ingaan en uitgaan en weide vinden.’ (Joh 10.9)

‘Wie de schaapskooi niet door de deur binnengaat, maar van elders naar binnen klimt, die is een dief en een rover. Maar wie door de deur naar binnen gaat, die is herder van de schapen. Voor hem doet de deurwachter open en de schapen horen zijn stem, en hij roept zijn eigen schapen bij hun naam en leidt ze naar buiten.

En wanneer hij zijn eigen schapen naar buiten gedreven heeft, gaat hij voor hen uit, en de schapen volgen hem, omdat zij zijn stem kennen. Maar een vreemde zullen zij beslist niet volgen, maar zij zullen van hem wegvluchten, omdat zij de stem van vreemden niet kennen.’ (Joh 10. 1-5)

Foto: Een oorspronkelijk notitieblok waarop Helen Schucman ‘Jezus’ boodschappen’ channelde, gebundeld in wat nu A Course in Miracles is.

Impartatie

Impartatie is een term die in oosterse religies wordt gebruikt voor het overdragen van speciale gaven of krachten van een goeroe op diens volgeling. Ook in de kerk duikt deze term op, soms onder de naam ‘vallen in de geest.’

Hoewel het fenomeen niet in de Bijbel wordt vermeld of beschreven als uiterlijke bevestiging van een vervulling van gelovigen met de Heilige Geest, is dit wel de heersende gedachte in sommige kringen. Er wordt daarbij gesuggereerd dat een impartatie een daadwerkelijke aanraking is van Gods Geest en een vereiste voor het leven als christen. Dit geeft veel christenen onterecht het gevoel dat hen iets mankeert, terwijl legio christenen die krachtig gebruikt zijn in Gods Koninkrijk nooit notie hebben gemaakt van een dergelijke ervaring. De ervaring van het vallen in de geest wordt door hen verward met het vervuld zijn met de Heilige Geest.

Wat is impartatie of vallen in de geest? Een zogenaamd gezalfd persoon in de vorm van bijvoorbeeld een leider of spreker legt een ander de handen op, zodat deze persoon overweldigd door de geest krachteloos achterover op de grond valt. Andere keren wordt door hen ‘BAM,’ of ‘vúúr!’ geroepen of met bijvoorbeeld een colbert gezwaaid, waarna de menigte mensen achterover valt. De gevallenen zijn nu gezalfd. De meeste vallers raken even buiten bewustzijn om verder niets te merken en in ontspannen toestand op de vloer te blijven liggen, vanwaar de bijnaam ‘rusten in de geest’ of ‘tapijttijd.’ Weer anderen bewegen zich ongecontroleerd tollend of stuiptrekkend over de grond. Soms gaat de ervaring zelfs gepaard met een dierlijk brullen en blaffen, kronkelen, schudden, onverstaanbare en niet vertaalde tongentaal, visioenen zien of openbaringen krijgen.

In een poging om het vallen in de geest als zijnde een positief bijbels fenomeen te onderbouwen, worden teksten uit het Oude Testament aangehaald waarin mensen zich met hun aangezicht op de grond neerwerpen voor God. In al die gevallen gaat het echter om een handeling vanuit die mensen zelf en gaat het op geen enkele manier om God of Gods Geest die op hen valt. Het op knieën en aangezicht neervallen is een uiting van diep respect, aanbidding en vrijwillige onderwerping die in veel culturen nog steeds gangbaar is. In Lukas 5.12-16 kun je lezen over een melaatse die zich op dezelfde manier smekend op zijn aangezicht werpt voor de Here Jezus. Het is duidelijk dat de man nog bij zijn volle bewustzijn is als hij dit doet, omdat hij met Jezus in gesprek is. Het jezelf bewust voorover ter aarde werpen is dus op geen enkele manier te vergelijken met het krachteloos achterover vallen dat plaatsvindt bij het vallen in de geest.

Ook wordt de ervaring van ‘vallen in de geest’ soms verward met het handen opleggen dat door de apostelen werd gedaan. Zo wordt in Handelingen 8 en 19 beschreven hoe pasgelovigen door de apostelen de handen werd opgelegd voor ze met de Heilige Geest werden vervuld. Maar handen opleggen wordt in de Bijbel gedaan om zegenend te bidden of om door God gegeven gezag over te dragen. Nadat Jozua door God werd aangewezen als Mozes’ opvolger bijvoorbeeld, legde Mozes hem de handen op om hem zijn gezag over te dragen. Jozua werd vervuld met de geest van wijsheid omdat Mozes hem de handen op had gelegd. Hierdoor kon Jozua met gezag spreken en handelen. (Num 27.15-23, Deut 34.9) Jozua werd niet door Mozes op zijn voorhoofd aangeraakt om een bepaalde kracht of gave overgedragen te krijgen, zoals dit met de overdracht van occulte gaven door goeroes het geval is. Er wordt dan ook niet beschreven dat Jozua tegen de grond sloeg of dronken werd nadat Mozes hem aanraakte. Lukas beschrijft dat de Heilige Geest op de christenen viel met wie was gebeden en dat zij de Heilige Geest ontvingen door het opleggen van de handen van de apostelen, zoals destijds ook bij Jozua. Het is goed om te beseffen dat er staat dat de Geest -afhankelijk van de vertaling- op hen viel of over hen kwam. Ofwel, de Geest viel, en niet de gelovigen!

Dit vallen ván de Geest gebeurde vaak kort na het tot geloof komen en het gedoopt worden, maar vond alleen plaats bij gelovigen in Jezus. Niet bij omstanders. Journalist Mick Brown vertelt dat hij in Toronto in een samenkomst van Vineyard was toen mensen daar in de geest begonnen te vallen. Mick was er in zijn functie als journalist aanwezig, maar is zelf geen christen. Hij vertelt wat er gebeurde toen hem ineens een hand tegen zijn voorhoofd werd gelegd: ‘Ik voelde een tastbare schok door mij heen gaan en viel toen achterover, alsof mijn benen onder mij uit werden geschopt. Ik sloeg tegen de vloer – ik zweer je de waarheid – krom van het lachen.’1 Mick werd niet overtuigd van zonde, kwam niet tot geloof in de waarheid en is voor zover bekend nooit christen geworden.

In het boek Kundalini waarschuwing beschrijft christen Andrew Strom een treffende gelijkenis tussen de manier waarop  ‘het vuur van de Heilige Geest’ zou worden geïmparteerd door gezalfde kerkleiders en de manier waarop goeroes uit oosterse religies het kundalinivuur aan hun volgelingen overdragen. In beide gevallen wordt de begenadigde op het voorhoofd aangeraakt, waarna deze plotseling uiting geeft van een geest die in hen een verlicht bewustzijn teweeg brengt en die vaak bovennatuurlijke gaven uitwerkt. In het hindoeïsme staat dit fenomeen bekend als Shaktipat. Een voormalig discipel van een Shaktipat goeroe beschrijft hoe diens volgelingen zich na zo’n handoplegging begonnen te gedragen. ‘Uitingen behelsden onbeheersbaar lachen, brullen, blaffen, huilen, schudden, etc. Sommige aanbidders werden stil of bewusteloos. Velen voelden zichzelf doordrenkt worden met gevoelens van enorme vreugde en vrede en liefde.’2

De uitingen die door deze discipel worden beschreven zijn het typisch gevolg van wat onder hindoes het ontwaken van Kundalini en onder New Agers het ontwaken van een christusbewustzijn of het ontwaken van het ‘ware zelf’ wordt genoemd. Een spirituele verlichting die onder andere door aanraking van het voorhoofd in gang wordt gezet en waardoor bovennatuurlijke kracht wordt overgedragen. Uitingen van dit ontwaakte bewustzijn van het ‘ware zelf’ worden als volgt beschreven door goeroe Shri Yogãnandji Mahãrãja: ‘Wanneer je lichaam begint te trillen, je haar rechtop staat, je begint te lachen of begint te huilen zonder dat je het wenst, je tong misvormde geluiden begint te prevelen.. of je beangstigende visioenen begint te zien.. weet dat de Kundalini shakti is geactiveerd.. als bij het lopen je stappen majestueus of zoals bij dronkenschap falen, en je niet in staat bent iets anders te doen, en je graag stil blijft en het niet fijn vindt om te praten of anderen aan te horen, en je het gevoel hebt dronken te zijn van goddelijkheid, weet dan dat.. Kundalini, de kracht van Zelf, is geactiveerd.’3 Hoewel ook spirituele oefeningen als yoga een Kundalini ontwaken teweeg zouden brengen, is de snelste manier om tot dit ontwaakte christusbewustzijn te komen is door impartatie, oftwel Shaktipat.

Het gevoel van dronkenschap, onder invloed zijn, tegen de grond vallen, onbeheersbaar lachen, stuipen, huilen, schudden, misvormende geluiden spreken, stil of bewusteloos worden is dus een typisch gevolg van een ontwaakt godsbewustzijn dat ook door New Agers wordt nagestreefd en veel weg heeft van uitingen van de geest die door Toronto en in toenemende mate ook door Nederlandse kerken waait. Maar wie is deze Kundalinigeest en wat doet het? ‘Volgens hindoeïstische yogaleer, [is het] geestelijke energie aan de basis van de ruggenwervel, in de vorm van een slang (Hindoe godin Shakti), die opstijging naar het brein nastreeft om een psychoseksuele vereniging met de Hindoe god Shiva te vormen die resulteert in ‘verlichting.’4 De naam Shaktipat verwijst dan ook naar de afgod Shakti door en met wie een vereniging optreedt. Men gelooft dat mensen door deze verlichting verenigd worden met het goddelijke. Dit is iets anders dan verzoend worden met God door het verlossingswerk van Jezus.

De beschreven verlichting is een on-Bijbels proces dat een diepgaande transformatie van de persoonlijkheid5 teweegbrengt. In New Age kringen wordt dit het bereiken van de hoogste staat van bewustzijn, christusbewustzijn, genoemd.

Foto’s: impartaties onder hindoes en charismatici

Contemplatief gebed als weg naar het ware zelf

De contemplatieve beweging lijkt steeds meer terrein te winnen in Nederland. Mogelijk omdat het met name gepromoot wordt door intellectuele mensen met een theologische achtergrond en zodoende precies aansluit bij wat de meer rationele christen aanspreekt. Maar, is contemplatief gebed wel bijbels? De contemplatieve stroming gaat uit van een weg tot dieper contact, diepere kennis van God dan door simpel Bijbellezen en gebed. Sleutel tot dit contact is het krijgen van een innerlijke ‘ervaring,’ waarvoor gebruik wordt gemaakt van technieken die zich richten op ontlediging van de gedachten doormiddel van ademhalingstechnieken, het herhalen van woorden en het mediteren op kaarsen en iconen.

Contemplatief gebed bestaat uit een fase van centreren, het aannemen van een gemakkelijke houding en met gesloten ogen concentreren op en herhalen van een zogenaamd heilig woord. Gedachten legt men zachtjes het zwijgen op door terug te keren naar het heilige woord.1 Dit heilige woord kan een korte zin zijn als  ‘Heer ontferm u mijner,’ maar ook een woord als ‘Maria,’’Abba’ of ‘Jezus.’ Dit mediteren op de naam ‘Jezus’ is waar het gebed haar naam, namelijk Jezusgebed, aan ontleent. Het woord dient aandacht worden herhaald op het ritme van iemands adem, waarmee de methode dan ook wel ademgebed wordt genoemd. Naast woorden of korte zinnen kan ook op emoties worden gemediteerd. Mensen die het hedendaags contemplatief gebed vorm gaven zijn Thomas Merton en Thomas Keating, die beiden katholiek monnik waren en sterk beïnvloed werden door boeddhisme, hindoeïsme en islamitische mystiek. In Nederland zijn het met name Henri Nouwen, Jos Douma en ook Luigi Gioia die deze vorm van gebed bekend maakten. 

Thomas Merton beschreef contemplatief gebed als een gave van ontwaken en bewustwording, ‘het is het ontwaken van Christus in ons.’2  Merton zou zelf niet veel op hebben met de historische Jezus van Nazareth, maar geloofde in ‘Christus als centrum in wie en door wie men verlicht wordt.’3 Het begrip christus interpreteerde hij dan ook als een staat die elk mens zou kunnen bereiken. ’Ieder van ons heeft een onvervangbare roeping om Christus te zijn; (…) als ik die niet volbreng, dan zal er voor eeuwig en altijd iets ontbreken in het Koninkrijk der Hemelen,’4 zo stelde hij.

En ook Thomas Keating geloofde dat we als mensen christus dienen te worden. Hij geloofde dat God niet gevonden wordt door Bijbellezen en gebed in onze letterlijke binnenkamer, maar in de binnenkamer die betreden kan worden door de deur van het denken te sluiten. Hij geloofde dat Jezus met ‘bidden in het verborgene’ (Matt 6.6) doelde op centrerend gebed.5 ‘Centrerend gebed..’ schrijft Keating, ‘suggereert een praktische methode voor het binnengaan van onze ‘binnenkamer.’6 ‘Je binnenkamer binnengaan betekent dan: gedurende een bepaalde tijd je dagelijks bewustzijn loslaten en je aandacht richten op de spirituele dimensie van ons bestaan en nog dieper op de goddelijke inwoning en het ware zelf, die allemaal in het onderbewuste verborgen zijn, totdat je de spirituele reis in de een of andere vorm aanvaardt.’7 Dit vinden van het ware zelf is volgens Thomas Keating essentieel, want ‘ware zelf,’ zo gelooft hij, is synoniem voor ‘God.’ ‘Onze basiskern van goedheid is ons ware Zelf. Deze basiskern van goedheid is in staat tot onbegrensde ontwikkeling, het daadwerkelijk getransformeerd worden tot Christus en te worden vergoddelijkt. God en ons ware Zelf zijn niet gescheiden. Hoewel we niet God zijn, zijn God en ons ware Zelf hetzelfde.’8

Maar het vinden van zelf om daardoor God te vinden en het liefhebben van zelf voor men God lief kan hebben is een mystieke gedachte, geen bijbels gegeven. God zegt: ‘Ik ben de HEERE, en niemand anders, buiten Mij is er geen God.’ (Jes 45.5) En Jezus zegt: ‘Als iemand achter Mij wil komen, moet hij zichzelf verloochenen..’

Als Jezus spreekt over Zijn wederkomst, waarschuwt Hij dat mensen zullen zeggen dat Hij te vinden zal zijn in de woestijn of in binnenkamers. Het is opvallend dat contemplatief gebed wordt aangemoedigd als methode om christus te vinden, in de woestijn van stilte9 en in de binnenkamers waar het ware zelf woont. Maar Jezus zei: ‘geloof het niet.’ ‘Als iemand dan tegen u zegt: Zie, hier is de Christus of daar, geloof het niet; [..] Als men dan tegen u zal zeggen: Zie, Hij is in de woestijn; ga er niet op uit; zie, Hij is in de binnenkamers, geloof het niet’. Als Jezus komt zal dat niet een vondst van het ware zelf zijn, maar een komst zo echt en fysiek dat elk oog Hem ziet.

‘Zie, Hij komt met de wolken, en elk oog zal Hem zien, ook zij die Hem doorstoken hebben. En alle stammen van de aarde zullen rouw over Hem bedrijven. Ja, amen. Ik ben de Alfa en de Omega, het Begin en het Einde, zegt de Heere, Die is en Die was en Die komt, de Almachtige.’ (Openb 1.7,8)