Het ware zelf in nieuwe Bijbels

In de periode van 1993 tot 2002 werd The Message uitgebracht. Het boek werd geschreven door Eugene Peterson en zou een parafrase van de Bijbel zijn. In het voorwoord van The Message schreef Peterson: het “eigentijdse idioom houdt de taal van the Message actueel, fris en begrijpelijk.” Wat Peterson niet vertelde was dat het idioom niet alleen eigentijds is, maar veelal ook on-Bijbels. Zo treft men de term ‘ware zelf’ in het boek, een term die als eerder beschreven z’n oorsprong vindt in het hindoeïsme (Ātman) en werd gepopulariseerd door psychologie. Het is doormiddel van diverse psychotherapieën dat men ernaar streeft om mensen tot een verlichtende kennis van dit ware zelf te brengen.1

Zo blijkt uit de manier waarop Mattheus 5:44,55 wordt vertaald, dat gehoorzaamheid aan Gods Woord als voorwaarde om een kind van God te worden, wordt vervangen door het laten werken van de energie die in het ware zelf zou zijn.

‘Ik zeg je jullie vijanden lief te hebben. Laat hen het beste in jullie naar boven brengen, niet het slechtste. Als iemand het je moeilijk maakt, reageer dan met de energieën van gebed, want dan werken jullie vanuit je ware zelven, jullie Godgeschapen zelven.’

The Message

‘Maar Ik zeg u: Heb uw vijanden lief; zegen hen die u vervloeken; doe goed aan hen die u haten; en bid voor hen die u beledigen en u vervolgen; zodat u kinderen zult zijn van uw Vader, Die in de hemelen is, want Hij laat Zijn zon opgaan over slechte en goede mensen, en laat het regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen.’

Herziene Statenvertaling

En uit de vertaling van Johannes 1:12,13 wordt duidelijk hoe het ware zelf opnieuw het kind van God vervangt en hoe ook de manier waarop men kind van God wordt, namelijk door wedergeboorte, wordt vervangen. Dit is natuurlijk vrij essentiële Bijbelleer.

Maar eenieder die hem wilde, die geloofde dat hij was wie hij stelde te zijn en deed wat hij zei, hen maakte Hij hun ware zelven, hun kind-van-God zelven. Dezen zijn de uit God geborenen, niet door bloed verwekt, niet door vlees verwekt, niet door seks verwekt.

The Message

Maar allen die Hem aangenomen hebben, hun heeft Hij macht gegeven kinderen van God te worden, namelijk die in Zijn Naam geloven; die niet uit bloed, niet uit de wil van vlees en ook niet uit de wil van een man, maar uit God geboren zijn.

Herziene Statenvertaling

Tot slot nog Lukas 12:2,3

‘Maar Jezus’ voornaamste zorg was zijn discipelen. Hij zei tot hen, “Houd jezelf goed in de gaten zodat je niet besmet raakt met het gist van de Farizeeën, Farizese neppigheid. Je kunt je ware zelf niet voor eeuwig verborgen houden; op den duur zul je worden ontmaskerd. Je kunt je niet eeuwig achter een religieus masker verschuilen; eerdaags zal je masker afvallen en je ware gezicht bekend worden.’

The Message

‘..begon Hij te spreken, allereerst tot Zijn discipelen: Wees op uw hoede voor het zuurdeeg van de Farizeeën, dat is de huichelarij. Want er is niets bedekt wat niet geopenbaard zal worden, en er is niets verborgen wat niet bekend zal worden.’

Herziene Statenvertaling

En ook de nieuwste Engelstalige parafrase van de Bijbel, The Passion Translation, introduceert het ‘ware zelf.’ Het boek werd geschreven door Brian Simmons en wordt aanbevolen door diverse kerkleiders van megakerken, zoals Bill Johnson van Bethel Redding en Bobbie Houston van Hillsong.2

In Romeinen 7:17 tref je de volgende tekst:

‘En nu besef ik dat het niet meer mijn ware zelf is dat dit doet, maar de ongewenste indringer van zonde in mijn menselijkheid.’

The Passion Translation

‘Nu ben ik het echter niet meer die dit teweegbrengt, maar de zonde die in mij woont.’

Herziene Statenvertaling

Het is de moeite waard om te vermelden dat, hoewel The Passion Translation al veelvuldig in Nederland wordt gebruikt, ze niet uit het volledig aantal Bijbelboeken bestaat. Auteur Brian Simmons zegt de tekst die hij moest opschrijven volledig gedownload te hebben gekregen toen hij werd opgenomen in de hemel. Daar zou hij ook de opdracht hebben gekregen om een extra hoofdstuk aan de Bijbel toe te voegen, namelijk Johannes 22. Dit hoofdstuk zal gaan over een generatie mensen die grotere werken dan Jezus zal doen.3 (zie Joh 14.12)

Zoals Jehova’s getuigen De Nieuwe Wereldvertaling gebruiken om hun leer van het wachttorengenootschap te staven, zo ondersteunt The Passion Translation de leer van de Nieuw Apostolische Reformatie, NAR. Het zou teveel bladzijdes beslaan om hier over uit te wijden, maar het is ten minste aan te raden om je te verdiepen in het gedachtengoed van de auteur, alvorens de vertaling te kopen.

Ieder woord van God is gelouterd, Hij is een schild voor hen die tot Hem de toevlucht nemen. Voeg niets toe aan Zijn woorden, anders zal Hij u straffen, omdat u een leugenaar zou blijken te zijn. Spreuken 30.6,7

Ik Ben affirmaties

Positieve affirmaties worden door New Agers als een krachtig instrument gezien om een verandering in het bewustzijn uit te werken. Het is hierbij belangrijk dat de boodschap niet een wens is of een vraag (zoals bij bidden!) maar een krachtige stelling, die in geloof wordt vrijgezet. Weifeling wordt gezien als ondermijnend voor de uitkomst.1 De reden dat men de naam ‘Ik Ben’ in deze statements gebruikt, is dat men gelooft dat dit de manier is om in te tappen in de zogenaamd goddelijke kern in henzelf die men ook wel ‘de christus’ of ‘het ware zelf’ noemt. Dit zou de krachtigste manier zijn om tot een ontwaakt christusbewustzijn te komen en zo de persoonlijkheid te herscheppen. ‘Affirmaties kunnen in stilte worden beoefend, hardop worden uitgesproken, op worden geschreven, of worden gezongen of gechant. Hun effect wordt vergroot door een staat van meditatieve ontspanning. Een typische New Age gelovige in affirmaties zal elke dag tijd vrij maken om affirmaties uit te voeren, bijvoorbeeld voor de spiegel of in de context van meditatieve oefeningen,’2 schrijft hoogleraar Wouter Hanegraaff in zijn boek New Age religion and Western Culture. Affirmaties worden overigens ook ‘vaak onmerkbaar verscholen’ in ontspannende muziek, waarbij de boodschap nog dieper binnendringt omdat deze het bewustzijn passeert.3

Hoewel het goed is om Gods waarheid te verkondigen en Zijn Woord te proclameren, is het wat anders om hiervoor een occulte techniek te gebruiken en om dit te doen om hiermee onze eigen wil ten uitvoer te brengen. De manier waarop de Bijbel ons leert bidden is door verlangens bij God bekend te maken. (Fil 4.6) Het besluit om deze verlangens al dan niet te vervullen, ligt bij God.

Zowel in het boek Overwinning op de duisternis als ook in zijn Weg naar bevrijding laat bevrijdingsleraar Neil Anderson gelovigen één of twee keer daags een lijst Ik Ben proclamaties hardop uit te spreken, zodat ze een bewustzijn ontwikkelen van hun ware identiteit ‘in Christus.’ De bewustwording van deze ware identiteit zou hen geestelijk volwassen maken, wat niet vreemd is wanneer je beseft dat dit bij Anderson hetzelfde is als je ware identiteit als kind van God kennen – ofwel christusbewustzijn ontwikkelen. ‘Hoe kunnen we geestelijk rijp worden, als we niet eerst een kind van God geworden zijn? Een christen kan zijn ware identiteit pas ontdekken en geestelijk volwassen worden, als hij deel heeft aan Gods natuur,’4 stelt hij. ‘Lees de twee lijsten met uitspraken over uw identiteit regelmatig door. Zie uzelf in die eigenschappen. Geloof ze en leef ernaar.’5 ‘Ik ben niet de grote ‘IK BEN’, maar door Gods genade ben ik wat ik ben.’6 Door het volgende overzicht, ‘Twintig keer: Ik kan,’ zullen we de almachtige God, in wie we ons vertrouwen hebben gesteld beter leren kennen. Als we de twintig stellingen in ons hoofd prenten, zullen we uit de neerslachtigheid getrokken worden en met Christus in de hemelse gewesten gezeten zijn.’7 Wat voor Christus geldt, geldt ook voor ons.’8 Het klinkt zo positief en zo Bijbels, maar het hele punt is dat we als christenen juist niet geloven dat wat ‘ik kan’ en wie ‘ik ben’ ons verlost en bevrijdt, maar enkel wat God kan en wat Jezus deed. In plaats van werkelijk te groeien in volwassenheid en afhankelijkheid van God, worden christenen op deze manier juist van Hem losgeweekt om volledig te vertrouwen op hun eigen zelf.

Wereldwijd bestsellerauteur en kerkleider Joel Osteen gebruikt soortgelijke Ik Ben proclamaties om een succesvol leven voor zichzelf af te dwingen. In zijn boek De Kracht van Ik Ben schrijft hij: ‘De hele dag door is de kracht van ‘Ik Ben’ aan het werk.’9 ‘Hierbij het principe: wat na het ‘Ik Ben’ komt, vindt jou.’10 ‘Je moet voorzichtig zijn met wat na het ‘Ik ben’ komt. Zeg nooit, ‘ik ben zo’n pechvogel. [..] Daarmee nodig je teleurstellingen uit. ‘Je moet een paar nieuwe uitnodigingen uitzenden; ‘Ik ben gezegend. Ik ben sterk. Ik ben getalenteerd.’ Als je op die manier praat, wordt talent door Almachtig God opgedragen: ‘Ga eropuit en vind die persoon.’ Gezondheid, kracht, overvloed en discipline zullen beginnen jouw kant op te komen.’11 Maar de Bijbel zegt: ‘Want als iemand iets denkt te zijn, terwijl hij niets is, bedriegt hij zichzelf.’ (Gal 6.3)

Hoewel Osteen claimt christen te zijn, gebruikt hij dezelfde Law of Attraction trucs als die New Agers, oosterse goeroes en motivational speakers gebruiken om mensen hun zelfbeeld te laten herscheppen. Als dat beeld ‘Christus’ is, scheppen zij ‘christus.’ Is dat beeld ‘God,’ dan scheppen zij ‘God.’ Zoals goeroe Sai Baba uitlegt: ‘ Denk God, wees God. Denk stof, wees stof. Zoals je denkt, zo zul je zijn.’

Om gebruik te maken van Ik ben affirmaties, moeten we Gods Naam misbruiken door die voor ons eigen gewin te gebruiken. ‘God zei tegen Mozes: IK BEN DIE IK BEN. Ook zei Hij: Dit moet u tegen de Israëlieten zeggen: IK BEN heeft mij naar u toe gezonden. Toen zei God verder tegen Mozes: Dit moet u tegen de Israëlieten zeggen: De HEERE, de God van uw vaderen, de God van Abraham, de God van Izak en de God van Jakob, heeft mij naar u toe gezonden. Dit is voor eeuwig Mijn Naam, dit is Mijn Naam ter gedachtenis, van generatie op generatie.’ (Ex 3.14,15) Daarnaast moeten we dingen die op God van toepassing zijn en niet onszelf, belijden. Ofwel, we worden aangezet tot liegen. (Deut 5.20) De door motivational speakers en ook bevrijdingsleraren gebruikte methode heeft niets met christendom te maken, maar alles met toverij. De achterflap van het boek Ik Ben van Jean Klein beschrijft: ‘Wat je al bent is het antwoord en de bron van de vraag. Hierin ligt de kracht tot transformatie.’12  Kleins techniek is gebaseerd op de hindoeïstische filosofie Advaita Vedanta en wordt veelal door New Agers gebruikt.

Foto’s: Screenshots van het lied ‘Who You Say I Am’ van Hillsong Worship