Practicing the Presence

Het beoefenen van het in ontvangst nemen van de Tegenwoordigheid – practicing the Presence –  kreeg bekendheid door de verzamelde brieven van monnik Laurentius (Frère Laurent) in de zeventiende eeuw. Die brieven waarin Laurentius zijn methode van het beoefenen en continue ervaren van Gods tegenwoordigheid beschreef werden gebundeld in een boek met de titel The Practice of the Presence of God. Waar Laurentius in zijn eigen tijd nog werd veroordeeld voor een ‘gevaarlijk gebrek aan leerstellingen’ en voor zijn focus op ‘simpelweg ‘zijn’ meer dan het begrijpen en gehoorzamen van de Bijbel,’1 wordt zijn zienswijze vandaag de dag als christelijk erfgoed de kerk binnengehaald. Henri Nouwen schrijft over Laurentius’ praktiseren van de tegenwoordigheid, dat dit ‘niet slechts een leuk idee is voor een zeventiende-eeuwse monnik, maar een erg belangrijke uitdaging voor ons leven van alle dag.’2

Dat broeder Laurentius beschreven wordt als een nederig en dienstbaar man zegt niet iets over de origine van zijn techniek. In het boek Brother Lawrence: A Christian Zen Master worden zijn technieken en gedachten vergeleken met die van zenmeesters als Boeddha en de Dalaï Lama. De conclusie van de auteurs is dat ook Laurentius een waar zenmeester was. Echt bijbels is dat dus niet. De gedachte dat we Gods tegenwoordigheid kunnen beoefenen overigens ook niet. Koning David beschrijft in Psalm 139 hoe niemand Gods tegenwoordigheid kan ontvluchten; niet door in het dodenrijk af te dalen, niet door aan de andere kant van de zee te gaan wonen en niet door met duister omringd te zijn. De profeet Jona probeerde Gods tegenwoordigheid te ontvluchten, maar slaagde er niet in. Voor de meeste christenen is dit een troostende wetenschap.

New Ager Joel Goldsmith weerspreekt deze Bijbelse waarheid in zijn boek Practicing the Presence. Hij schrijft: ‘Er wordt ons verteld dat de Geest van God overal is, maar dat is niet waar. Als de Geest van de Heer overal zou zijn, zou de wereld vrij, gezond, rijk, onafhankelijk, blij en harmonieus zijn. Nee, de Geest van de Heer is alleen tegenwoordig waar deze wordt gerealiseerd. Tenzij we de werkelijke tegenwoordigheid van God voelen, hebben we, zover het ons betreft, deze Geest niet.’ ‘Elektriciteit is overal, net zoals de Geest van God overal is. Maar elektriciteit is voor ons niet van waarde tenzij het op een bepaalde manier verbonden is voor ons specifieke gebruik. Zo ook met de Geest van God.’3 Het is niet vreemd dat Goldsmith een pantheïstisch godsbeeld heeft. Hij beseft niet dat God niet ervaren hoeft te worden om werkelijkheid te zijn. De ‘tegenwoordigheid’ van een geest die zich laat oproepen door middelen als mantra’s, ademhalingsoefeningen, kaarsen en ikonen, is niet die van God. Uitsluitend gerechtvaardigd door Jezus en met een oprecht hart kunnen we naderen in Gods aanwezigheid. Een blokkade tot het naderen in God tegenwoordigheid is zonde. Maar, dit is geen blokkade voor het ervaren ‘de tegenwoordigheid’ waar mystici het over hebben..

Wie of wat is dan deze ‘Tegenwoordigheid’ waar de elite mystieke christenen het over heeft? Onderzoeker Bernard Ward schrijft dat beoefenaars van meditatieve technieken tot hun verbazing ontdekken dat ‘de Tegenwoordigheid’ klaarstaat om hen te begeleiden wanneer ze de meditatieve staat van stilte en leegte binnengaan. Een ervaring die mystici en spirituele mensen volgens hem al eeuwen kennen.4 Yogi en mysticus Gopi Krishna beschrijft: ‘Tijdens extase of trance wordt het bewustzijn getransformeerd en de yogi, soefi of mysticus betreedt een directe band met een overweldigende Tegenwoordigheid. Deze warme, levende, bewuste Tegenwoordigheid verspreidt zich overal en bezet de hele geest en alle gedachten van de aanbidder.’5

Maar als we New Ager Eckhart Tolle moeten geloven is dit niet erg omdat die tegenwoordigheid en Christus praktisch hetzelfde zijn. Hij zegt: ‘Hecht niet teveel aan slechts een woord. Je kunt ‘Christus’ vervangen voor ‘tegenwoordigheid’, als dat meer voor je betekent. Christus is je God-wezen of het Zelf, zoals het soms in het oosten genoemd wordt. Het enige verschil tussen Christus en tegenwoordigheid is dat Christus verwijst naar je inwonende goddelijkheid, ongeacht of je je er bewust van bent of niet, terwijl tegenwoordigheid je ontwaakte goddelijkheid of God-wezen betekent.’6

Christus in je hart ontvangen zou op die manier niet meer het geloof in het Woord van God zijn, maar synoniem voor een oefening waarbij ‘de warme, levende tegenwoordigheid’ de gedachten van de gelovige bezet. Niet meer het in geloof ontvangen en belijden van dit Woord, maar het in stilte beoefenen van de tegenwoordigheid (‘practising the Presence’) wordt zo de manier om te worden wedergeboren tot een kind van God. New Ager Joel Goldsmith beschrijft het ontvangen van de Tegenwoordigheid als een ‘impartatie van het Woord van God’ 7 die door iedereen, ‘Christen, Hebreeër, Hindoe, Boeddhist, Taoist, of Moslim’ ontvangen kan worden..’8 Een belangrijke verandering voor de basis waarop men volgens de Bijbel wordt wedergeboren, namelijk; ‘U, die opnieuw geboren bent, niet uit vergankelijk, maar uit onvergankelijk zaad, door het levende en eeuwig blijvende Woord van God.’ (1 Petr 1.23)

In haar boek De Helende Tegenwoordigheid: behandeling van de ziel door vereniging met Christus schrijft innerhealer Leanne Payne een soortgelijke manier om wedergeboren te worden. Ze gelooft dat mensen het steeds naar de Tegenwoordigheid moeten uitroepen om die op te roepen 9 en dat gescheidenheid van deze tegenwoordigheid iets is waarvan men zich dient te bekeren.10 Elk mens (al dan niet christen) zou deze tegenwoordigheid moeten ontvangen en zich ermee moeten verenigen. Dit is de manier waarop zij gelooft dat mensen wedergeboren worden. ‘In de Tegenwoordigheid worden mensen – tenzij men gescheiden wil blijven – wedergeboren. Moslims, Hindoes, Hebreeërs die de Tegenwoordigheid en de kracht van de Heilige Geest inwandelen worden snel herschapen.’11 Payne gelooft dat het door deze tegenwoordigheid over, met en binnenin mensen is dat ze hun ‘ware zelf’ vinden, incarneren en personen worden. Op dezelfde manier onderwijst Bethel-oudste Kris Valloton in een blogpost dat het Woord belijden niet genoeg is, maar dat elk mens het woord van ‘de volledige maaltijd van Zijn tegenwoordigheid’ zou moeten verteren om God te incarneren. ‘Veel mensen nemen de Bijbel tot zich, maar verteren niet het levende, actieve Woord van God.’ ‘Jezus heeft nooit gewild dat we vol van religie zouden zijn, maar Hij verlangde dat we gevuld zouden worden met Zijn Geest. Christus is het ultieme Happy Meal en als we Hem verteren, worden we met Hem tot één vlees’12 Valloton besluit zijn blogpost met de stelling dat mensen niet genoeg hebben aan het Woord van God, maar dat we allemaal het vleesgeworden Woord moeten worden om mensen te kunnen bereiken. Uiteraard is er maar Eén die het vleesgeworden Woord van God is, Zijn incarnatie, en dat is Jezus. (Joh 1.14) ‘Of weet u niet dat wie zich met een hoer verenigt, één lichaam met haar is? Want die twee, zegt Hij, zullen tot één vlees zijn. Wie zich echter met de Heere verenigt, is één geest met Hem.’ (1 Kor 6.16-17)

Practicing the Presence als vorm van wedergeboorte door het incarneren met de tegenwoordigheid is een andere weg van behoud dan die de Bijbel voorschrijft, namelijk dat wie Jezus belijdt gered zal worden. ‘Als u met uw mond de Heere Jezus belijdt en met uw hart gelooft dat God Hem uit de doden heeft opgewekt, zult u zalig worden. Want de Schrift zegt: Ieder die in Hem gelooft, zal niet beschaamd worden.’ (Rom 10.9,11)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s