Bevrijd of beschadigd?

De eerste ervaring die ik zelf had met bevrijding was in 2006, toen ik in navolging van een groot deel van de gemeente waar ik deel van uit maakte het vermaarde ‘zeven-stappen-plan’ van Neil Anderson doorliep. Het stappenplan werd sterk aanbevolen als een volgende stap in het geloofsleven en een ‘geestelijke check-up’ om te zien of er nog verborgen terreinen zouden zijn waarover de duivel gezag zou hebben. In een aantal gesprekken beleed ik mijn zonden en in een eindgebed werden demonen geconfronteerd. Hoewel ik de begeleiding als vriendelijk ervoer, voelde ik mij in het eindgebed enigszins onder druk gezet, oa. om pijnlijke herinneringen waar ik op dat moment geen last van had boven te laten halen. Daarnaast werden duistere machten die mijn vader lange tijd ernstig ziek zouden houden met veel poeha door een ‘hoofdconfrontator’ de deur gewezen: nu zou hij ‘genezen’ en ‘vrij’ zijn. Mijn vader verkeerde op dat moment al in slechte conditie, dus helemaal onverwacht was zijn overlijden niet. Toch trof het mij dat hij na een ziekbed van zestien jaar precies twee dagen na dit bevrijdingsgebed stierf.

De emotionele bagage die het bevrijdingsgebed achterliet was grotendeels voor mijzelf om te dragen. De onbeantwoorde vragen ook: had ik niet genoeg geloofd in mijn vaders bevrijding van ziekte? Moest ik deze genezing en bevrijding misschien symbolisch zien, met de dood als ultieme verwezenlijking hiervan?

In de loop van mijn christelijk leven kreeg ik terloops ervaringen te horen van mensen die te maken hadden gehad met het fenomeen ‘bevrijding’, meestal niet positief. Een aantal wil ik er delen, waarbij de namen gefingeerd zijn, de ervaringen niet.

  • Arjen werd als kind erg gepest en plaste lange tijd in bed. Zijn ouders weten het bedplassen aan stripboeken die hij las en die door zijn ouders occult werden bevonden. In plaats van hulp bieden voor zijn emotionele last, werd er sterk gebeden tegen occulte machten die nu in (het leven van) Arjen hun intrede zouden hebben gedaan. Arjen gelooft als volwassene nog in God, maar wil niets meer met de kerk te maken hebben.
  • Krista was betrokken bij bevrijdingspastoraat en onderging ook zelf diverse bevrijdingssessies. Ze zag mensen steeds voor dezelfde problemen terugkomen: deze christenen vonden geen vrijheid, maar bleven het bevrijdingspastoraat toch als dé remedie zien, waardoor zij eigenlijk nooit verder kwamen dan hun eigen (vermeende) nood aan bevrijding en counseling. Zelf onderging Krista verschillende bevrijdingssessies. Sinds ze hier mee gestopt is, speelt hetgeen ze last van had vrijwel geen rol meer in haar leven.
  • Marjon had problematische zwangerschappen en werd als kind seksueel misbruikt. Tijdens bevrijdingssessies werden demonen uit haar geslachtsorganen ‘uitgedreven’ die de oorzaak zouden zijn geweest van de problematisch verlopende zwangerschappen. De uitdrijvingen zijn emotioneel erg beschadigend geweest.
  • Freek was een erg depressieve tiener, tot suïcidale gedachten aan toe. Zijn geboorte verliep moeizaam. Er werd sterk gebeden tegen de ‘doodsgeest’ die tijdens zijn geboorte intrede zou hebben gedaan en nu verantwoordelijk was voor de depressie.
  • Joyce werd op een christelijk kinderkamp niet berispt of in de hoek gezet toen zij ongehoorzaam was, maar onder handoplegging werd bij haar de ‘geest van rebellie’ uitgedreven. Niet alleen voelde zij zich ‘slecht’, ook voelde zij zich een kind van de duivel. Joyce is geen christen meer.
  • Mijn vader -zie hierboven – werd gevraagd geslachtslijnen uit te pluizen en de ‘zonden van zijn voorvaderen’ te achterhalen en te belijden. Als deze ‘geslachtslijnen’ ‘vrij zouden zijn gebeden’ zou lichamelijke genezing volgen. In de loop van de jaren hebben veel mensen trouw voor mijn vader gebeden. Hij overleefde veel prognoses en ik ben God dankbaar voor zijn aanwezigheid in mijn leven. Toch trad er geen genezing op, ook niet na zijn belijdenis van de zonden van het voorgeslacht.

Het deed mij plaatsvervangend pijn om deze verhalen op te schrijven. De reden dat ik dit toch doe is omdat ik geloof dat deze ervaringen slechts een topje van de ijsberg betreffen en er tegelijk weinig over wordt gesproken. Mogelijk omdat het bespreken van zonden en nare herinneringen zoals gebruikelijk is in dit soort sessies, kwetsbaar maakt, gevoelig voor misbruik zelfs. Als u als lezer een evangelisch-charismatische achtergrond hebt, is het waarschijnlijk dat u uw eigen verhaal hier aan kunt toevoegen.

Zoals ik eerder schreef geloof ik dat demonen en de duivel net zo goed werkelijkheid zijn als het bestaan van God. Ook geloof ik dat christenen medegelovigen met de beste intenties door dit soort sessies laten gaan. Maar ik geloof ook dat er veel kanttekeningen te plaatsen zijn bij exorcisme en bevrijdingspastoraat. Het ‘pastorale’ aspect van dit zogenaamde pastoraat is hier één van.

Als u christen bent mag u weten dat u een tempel van de Heilige Geest bent. God is een jaloers God en deelt deze ruimte niet met een ander; zeker niet met demonen.

In onderstaande video zet Rudi Hakvoort helder uiteen waarom bevrijdingspastoraat zoals het nu door veel kerken wordt beoefend, niet Bijbels is. De video duurt net iets langer dan een uur, maar is de moeite van het kijken meer dan waard. Mijn advies zou zijn: denk goed na voordat je jezelf de handen op laat leggen of door een stappenplan laat loodsen voor bevrijding. Zoek verlichting van je lasten en verlossing van je zondelast in de eerste plaats in gebed bij God. Hij geeft om niet.

‘Onderwerp u dan aan God. Bied weerstand aan de duivel en hij zal van u wegvluchten. Nader tot God, en Hij zal tot u naderen.’ (Jakobus 4.7,8a)

Binden en ontbinden

‘En Ik zal u de sleutels van het Koninkrijk der hemelen geven; en wat u bindt op de aarde, zal in de hemelen gebonden zijn; en wat u ontbindt op de aarde, zal in de hemelen ontbonden zijn.’ (Mattheus 16.19)

Een essentieel element in geestelijke strijdvoeringsprogramma’s is het binden van de duivel of ‘de sterke’ (Matt 12.29) in Jezus’ Naam, en het vrijzetten van ‘financiële voorspoed uit de hemelse schatkamers,’ engelen, ‘profetische woorden’, ook weer in Jezus’ Naam. Dit ‘binden’ en ‘vrijzetten’ kan worden gedaan door bevrijdingsleraren of door middel van zogenaamde doe-het-zelf ‘binding and loosing prayers waarvoor men zich zegt te baseren op Mattheus zestien en achttien. Maar is binden en ontbinden een Bijbelse opdracht voor christenen?

Laten we eerst kijken naar wat met binden en ontbinden door Jezus niet wordt bedoeld. Een sleutelelement in de magie is ‘solve et coagula,’ Latijn voor scheiden of ontbinden en samenvoegen of binden. Men gaat ervanuit dat dingen afgebroken of ontbonden dienen te worden voor er iets nieuws kan ontstaan, waarbij het hemelse zich op aarde manifesteert. De leus staat geschreven op de armen van de Baphomet en ook J.K. Rowling – auteur van de Harry Potter boeken  – heeft deze magische wet op één van haar armen laten tatoeëren.  Dit type binden en ontbinden heeft uiteraard niet met de Bijbelse betekenis van doen.

Wat dan wel? Binden en vrijzetten is niet meer dan rabbijnse terminologie voor toestaan en ontzeggen. De macht om te binden en vrij te zetten werd door Farizeeërs worden uitgeoefend. Zo documenteerde geschiedschrijver Josephus dat deze Farizeeërs ‘de bestuurders werden van alle openbare aangelegenheden en als zodanig gemachtigd zijn te verbannen en opnieuw toe te laten wie ze wilden, als ook vrij te zetten en te binden.’1 Dat ontbinden behelsde bijvoorbeeld een huwelijk of het toestaan van een bepaalde activiteit op de sjabbat.  En in de Bijbel wordt over de Farizeeërs en Schriftgeleerden geschreven: zij ‘binden lasten samen die zwaar zijn en moeilijk om te dragen, en zij leggen ze op de schouders van de mensen.’ Dit type binden en ontbinden lijkt dus te maken te hebben met gemeentelijke tucht en niet met geestelijke oorlogsvoering of bevrijdingspastoraat. Hoewel de Here Jezus de apostelen ook het gezag gaf om demonen uit te drijven, gaat het er hier om dat elk besluit dat door de apostelen gemaakt werd, door Jezus’ gezag in de hemel bevestigd zou worden. De Here Jezus kon de apostelen dit gezag geven, omdat Hem Zelf als zodanig alle macht is gegeven in de hemel en op de aarde. (Matt 28.18)

Wat dan te doen met ‘de sterke’ uit Mattheus, zoals geschreven staat: ‘Of hoe kan iemand het huis van de sterke binnengaan en zijn huisraad roven, als hij niet eerst de sterke gebonden heeft?’ (Matt 12.29) Sommige bevrijdingsleraren geloven dat deze ‘sterke man’ eerst gebonden moet worden vooraleer een christen bevrijding bereikt, waarna de ‘huisraad’ soms zelfs wordt vrijgezet. Maar dat de sterke man uit deze passage gebonden dient te worden, valt niet uit de tekst op te maken. En zelfs wanneer er in de Bijbel daadwerkelijk wordt gesproken over ‘het binden van satan’ in Openbaring 20.1,2,  wordt dit niet door enig mens (al dan niet apostel) gedaan, maar door een engel die neerdaalde uit de hemel. Kortom, het binden van duistere machten en vrijzetten van het goede is geen Bijbelse opdracht voor christenen.

 1 .Wars of the Jews 1:5:2

De geest van zus en de geest van zo

‘Het is niets persoonlijks,’ zeiden ze, ‘je kunt gewoon je ogen dicht doen en alles wat we dan zeggen en doen is tegen de geest in jou, niet tegen jou.’

Een paar jaar geleden werd bij mij de geest van de Farizeeër uitgedreven nadat ik me had uitgelaten over dingen in de kerk die me verontrustten. Op een soortgelijke manier weet ik van medegelovigen die werden beschuldigd van het hebben van een ‘kritische geest.’ Maar dit vingerwijzen in de geestelijke dimensie gebeurt niet alleen met kritische gelovigen. Zo zouden zieke gelovigen wel eens bezeten kunnen zijn door de demon van diabetes of de geest van kanker, die vaak via ‘de deur van angst’ of een ‘rechtsgrond als onvergevingsgezindheid’ binnen zou zijn gekomen en waar dan sterk tegen dient te worden gebeden en gestreden. In het charismatisch tijdschrift Charisma Magazine schrijft Kathy DeGraw: ‘Toen ik gisteren in gebed was hoorde ik de Heer zeggen: ‘schakel de krachten van het duister van kanker uit.’ ‘Vrienden, ik heb jullie nodig om mij te helpen om de geest van kanker aan te vallen die werd vrijgezet onder de volken. Hier volgt een actieplan dat de Heilige Geest aan mij downloadde betreffende kanker. Gebruik deze  richtlijnen of je nu kanker hebt, er verdedigend tegen bidt of iemand helpt zijn of haar genezing van kanker te ontvangen.’1

Daarnaast zouden gelovigen die krap bij kas zitten wel eens bezeten kunnen zijn door de geest van armoede die dient te worden gebonden, waarna de geest van welvaart dient te worden vrijgezet. Zo onderwees wijlen NAR-theoloog Peter Wagner:  ‘De geest van armoede is een demonisch middel van satan, bedoeld om te voorkomen dat mensen Godgegeven welvaart genieten.’2 In de hemel is ‘geen plaats voor de geest van armoede, noch zou daar in onze samenleving plek voor moeten zijn.’3  NAR gelovige Lance Walnau stelt: ‘In plaats van onderdrukt te worden door de geest van armoede, moet je jezelf richting de tegengestelde geest bewegen; de geest van welvaart.4

Op een soortgelijke manier wordt verondersteld dat emotioneel beschadigde mensen vaak bezeten zijn met de geest van de wees die dient plaats te maken voor de geest van zoonschap. ‘De geest van de wees behelst de mindset van een zoon of dochter die gescheiden is van zijn of haar liefhebbende Vader,’ schrijft opnieuw Charisma Magazine. ‘De geest van de wees is misschien wel de grootste vloek op aarde vandaag de dag. Het behoeft geestelijke ouders met een grote geestelijke diepte en gezag om deze vloek te breken en om te draaien tot een generatie-zegen,’ aldus het tijdschrift. Alleen door het verbreken van deze vloek van de geest van de wees zou men tot geestelijke volwassenheid kunnen komen. ‘Zoonschap is zo belangrijk dat de hele schepping het momenteel uitroept voor de openbaarwording van de volwassen zonen van God. (Rom. 8:19)!’5

Bethels bevrijdings- en innerhealingbediening Sozo biedt bemiddeling in bevrijding van deze geest: ‘Het verbreken van de mindset van de wees  is een doel van de Sozo ervaring,’ beschrijft het Sozo handboek. ‘Het voornaamste doel van de geest van de wees is een persoon te verwijderen van God. Zijn leugens weerhouden een persoon ervan een persoonlijke relatie met de Vader te zoeken. Om dit te genezen dient Christus’ geest van adoptie, die de kloof dicht door het Vaderhart te introduceren, te worden aangeroepen.6

En dan is er altijd nog de gekke geest van de inktvis die door profetes en redacteur van Charisma Magazine, Jennifer Leclair werd ontdekt: ‘Nadat deze inktvis geest mijn vriend aanviel, ging ik naar haar huis en hielp haar de strijd aan te gaan. De aanval was ernstig, maar toen ik haar de handen oplegde en de inktvis beval gebonden te worden, begonnen de meest gewelddadige symptomen te stoppen. Als je in de frontlinie staat vang je natuurlijk vaak een klap op. Die geest van de inktvis begon me te stalken. Ik kwam met een migraine te zitten tijdens de strijd – een manifestatie van die mind control geest – en werd in mijn denken aangevallen voor de dagen die zouden volgen.’7

Zonder dat je het weet zou je als christen zomaar bezeten kunnen zijn door verschillende geesten of demonen. Voor elke kwaal of zonde is zo een schuldige te vinden. Een gebedsbevrijder als Neil Anderson gelooft zelfs dat 85% van de christenen ‘aan satan gebonden’ zou zijn.  Dit doet de vraag rijzen waarom er geen appendix aan de Bijbel is toegevoegd om het bevrijdingsleraren makkelijker te maken; een encyclopedie met de namen van demonen, symptomen en hoe mensen hiervan vrij te zetten.

Hoewel ik mijn scepsis niet helemaal kan verbergen, is het geenszins mijn bedoeling om de realiteit van de geestelijke wereld in twijfel te trekken. Wel baart het mij zorgen hoe deze realiteit vermengd wordt met fabeltjes, en hoe arme, zieke en emotioneel belaste mensen worden voorzien van een geestelijk stigma. Moeten zij eerst oneindig door bevrijdingssessies gaan voor ze het Koninkrijk van God kunnen beërven?

Stiekem ben ik wel nieuwsgierig; welke ‘geesten’ zijn jullie zoal tegengekomen? En wat zijn jullie ervaringen met bevrijdingsgebed?