Op vier golven naar het eind?

‘Het is duidelijk dat er een nieuw en spannend tijdperk in het twintigste-eeuws christendom is aangebroken. Het begon met de pinksterbeweging aan het begin van de eeuw, een beweging die zich blijft vermenigvuldigen onder Gods zegen. Die werd vergezeld door de charismatische beweging kort na het midden van de eeuw. En nu, in deze laatste dagen beweegt de Geest in wat sommigen van ons de derde golf noemen..’

C. Peter Wagner, Signs & Wonders Today, 1986

1900 Eerste Golf: De Pinksterbeweging. De beweging ontstond in Topeka, Kansas vanuit een groep die werd geleid door Charles Parham, William Seymour en later ook John G. Lake. De leiders streefden een nieuw pinksteren na en een doop met de Heilige Geest voor elke gelovige. Parham geloofde dat het spreken in tongentaal het bewijs was van deze doop in de Geest. De pinksterbeweging wordt geassocieerd met The Tongues Movement en de Azusastreet opwekking.

1960 Tweede Golf: De charismatische beweging, ook wel de ‘charismatische vernieuwingsbeweging’ is nauw verwant aan de pinksterbeweging, maar verschilt daarmee in die zin dat men het spreken in tongentaal niet als vereiste beschouwt voor het leven als christen. De beweging werd met name vormgegeven door Dennis Bennett, William Branham, Oral Roberts en A. A. Allen en wordt geassocieerd met leringen als Word of Faith, positief belijden, Latter Rain, Joels Army, Manifest sons of God, herstel van de gaven van de Geest en de Innerhealing Movement.

1980 – 1990 Derde Golf: Tekenen & wonderen beweging. De term ‘third wave’ werd voor het eerst in 1983 door Peter Wagner gebezigd en gepopulariseerd toen John Wimber (oprichter van de Vineyard kerken en New Wine conferenties) een cursus wonderen en tekenen gaf aan de Fuller Theological Seminary. Het doel van de derde golf was om niet alleen mensen in charismatische en pinksterkerken, maar ook de meer traditionele kerken in aanraking te brengen met het bovennatuurlijke. Peter Wagner schreef hierover:

‘Ik zie de derde golf van de tachtiger jaren als een opening van de rechtlijnige evangelische en andere christenen voor het bovennatuurlijke werk van de Heilige Geest dat de pinkstermensen en charismatici eerder ervoeren, maar zonder dat deze mensen charismatisch of pinkstergelovige worden.’ 1

Men geloofde dat de kracht van de kerk gedemonstreerd diende te worden. Het evangelie werd daarbij niet gezien niet als kracht in zichzelf, (Rom 1.16, 1 Thess 1.15) maar men diende het koninkrijk van God op een bovennatuurlijke manier te demonstreren als effectieve manier om mensen voor Christus te winnen. De derde golf wordt geassocieerd met lachen- , dronkenschap- en vallen in de geest en met leringen als Latter Rain, Kingdom Now, dominionisme, ‘herstel’ van de vijfvoudige bediening, powerevangelisatie en de Toronto opwekking.

2010 Vierde Golf: De Transformatiebeweging. Het doel van de transformatiebeweging is de wereld te hervormen, doormiddel van de getransformeerde kerk. James W. Goll schrijft hierover in Charisma Magazine: ‘Deze Vierde Golf benadrukt maatschappelijke verandering door deze bekrachtigde gelovigen te stuwen om de zeven Culturele Bergen te beïnvloeden van religie, overheid, onderwijs, business, familie, media en kunst & entertainment. [..] De bovennatuurlijke kracht van de Heilige Geest zal niet vastgehouden kunnen worden binnen de ‘vier muren van de kerk’ maar zal exploderen in elke levenssfeer.’2 Goll stelt dat gelovigen in Bethel Redding (USA) en Hillsong Australië worden toegerust om dit te bereiken. De vierde golf wordt geassocieerd met de Nieuw Apostolische Reformatie (NAR) en haar zeven bergen mandaat. Deze beweging bevat alle bovennatuurlijke elementen en (dwaal-)leren van eerdere golven.

Dat bovengenoemde bewegingen de kerk hebben getransformeerd is duidelijk. Over of die verandering de kerk goed heeft gedaan of niet, zullen de meningen sterk verdeeld zijn. De derde golf heeft elementen die zich eerst beperkten tot charismatische- en pinksterkerken, ook de meer orthodox christelijke kerken binnen doen spoelen. Door deze ‘nieuwe dingen’ buiten kerkmuren te laten plaatsvinden, leek ook de censuur weg te vallen. Voorbeelden zijn innerhealingssessies, genezingscampagnes, bevrijdingsconferenties en muziekevenementen. Hoewel de derde golf ook enthousiasme en radicaliteit meebracht, soms met oprechte bekeringen, heeft deze daarnaast een andere geest en een andere leer geïntroduceerd. We zijn ons meer op ons zelf gaan richten en meer op eigen genezing, bevrijding en verlichting dan op God. Inmiddels zijn we bij de vierde golf gekomen, naar mijn mening het punt waarover occultist Alice Bailey schreef dat de kerk zodanig getransformeerd is dat het fungeert als een ‘Johannes de doper,’ ‘een stem die roept in de wildernis en als een kern waardoor verlichting van de wereld bereikt kan worden.’

Healing Rooms

Healing Rooms is een instelling waar mensen met een breed spectrum aan klachten kunnen zich aanmelden voor genezend gebed en wachten hiervoor in een ruimte waar veelal muziek klinkt of live liederen worden gezongen. Wanneer de lichamelijk zieke of emotioneel belaste hulpvrager de ruimte betreedt, wordt er met olie gezalfd en gebeden door verschillende mensen (soms kinderen)1 die hiervoor een cursus hebben gevolgd. Dit is dus anders dan de door God ingestelde orde, namelijk ‘Is iemand onder u ziek? Laat hij dan de ouderlingen van de gemeente bij zich roepen en laten die voor hem bidden en hem met olie zalven in de Naam van de Heere.’ (Jak 5.14) Ook de censuur die de Bijbel instelt voor degene die bidt (namelijk de censuur die voor oudsten geldt) valt daarmee weg.

Wereldwijd schieten de Healing Rooms in rap tempo de grond uit en anno 2020 zijn er meer dan 3000 van deze plekken in 76 landen2 waar men genezing kan vinden voor geest, ziel en lichaam. Het concept is niet uniek voor binnen de kerk. Ook onder alternatief genezers zijn er die holistische healingrooms hebben en al in de Griekse oudheid bestond er zoiets als een Asklepeion; een tempelcomplex met genezingskamers waar mensen naar toe kwamen voor genezing van lichaam en ziel. In Pergamum stond zo’n tempel, gewijd aan de godheid Asklepios, die ook wel soter of redder wordt genoemd. Het heiligdom dat ‘werd opgericht rond een heilige bron die nog steeds vloeit’ straalde sereniteit uit. ‘Patiënten benaderden de healingtempel door de Heilige Weg, een pad waarmee hun reis naar gezondheid begon. Een ondergrondse passage leidde daar naar toe, zodat de patiënten over treden in een tunnel afdaalden: kamertjes bevonden zich aan weerszijden van de passage en patiënten brachten daar de nacht door.’3 Er zijn aanwijzingen dat ook het bad van Bethesda in de Bijbel onderdeel was van een tempelcomplex van deze genezer en redder Asklepios..4 Het borrelende water wat helend zou werken zou daarmee niet het toedoen zijn van God, maar die van de afgod van de Grieken. Een christelijk schrijver uit de tweede eeuw na Christus stelt: ‘Als de duivel Asklepios naar voren schuift als de opwekker van de doden en de genezer van alle ziekte, zal ik dan niet zeggen dat hij op deze manier de profetieën over Christus heeft geïmiteerd? 5

De huidige Healing Room en variant op genezingstempels vindt haar oorsprong in de Divine Healing Parlors die John G. Lake een eeuw geleden in de vrijmetselaarsloge op 340 Rookery Building in Spokane in de VS startte.6 Cal Pierce, die de bediening van de tegenwoordige Healing Rooms leidt, was oudste van megakerk Bethel Redding in Californië. Hij laat weten dat hij met meer dan honderd bidders langer dan een jaar het graf van John G. Lake bezocht en er bad totdat hij van God door een visioen hoorde dat hij de genezingsbediening opnieuw moest starten, precies op de oorspronkelijke locatie.7 Hij werd geroepen om ‘de genezende bron die John G. Lake groef op te graven’ en die te vullen met ‘fris puur water zodat allen kunnen komen en er van kunnen drinken.’ 8 Een opmerkelijke uitspraak voor iemand die christen pretendeert te zijn en daarmee zou geloven dat Jezus de Bron van Levend water is waar ieder van kan drinken. De eerste Healing Room werd in 1999 een feit.

Lakes leer wordt door velen gezien als een voorloper van Word of Faith leer. Dit blijkt onder andere uit de bijzondere kijk die hij had op genezing. Zo schrijft Lake: ‘Het brengt Jezus Christus geen eer als we bezeten zijn door ziekte. We willen geen ziekte. We willen goden zijn.’ 9 De komst van Jezus op aarde was volgens hem dan ook niet om mensen te verzoenen met de Vader, maar hen te laten zien hoe ze zelf God konden worden. ‘Gods doel door Jezus Christus is de menselijke natuur te vergoddelijken. Hierdoor wordt hij de Zoon van God, een Redder en verlosser voor eeuwig.’10 En ergens anders: ‘dat is het doel van Jezus, om een mens te nemen en er een Christus van te maken.’11 Het worden van een christus werd volgens Lake bereikt door het bereiken van een godsbewustzijn, het ‘scheppen van de hoogste graad van bewustzijn van God in de ziel van de mens.’ Hoewel Lake meer dan een eeuw geleden leefde, wordt zijn werk graag aangehaald door Word of Faith leraren als Bill Johnson en John Wimber. Net als New Age volgelingen geloofde ook Lake dat Jezus een letterlijk te kopiëren blauwdruk is. ‘Dus de echte christen zou de meest koninklijke mens op aarde moeten zijn, de meest prinselijke mens op de hele aarde – zo koninklijk en prinselijk en lieflijk en heilig als de Zoon van God. Zo groot als Jezus, met de kracht van Jezus en de liefde van Jezus.’ 12 ‘Ik wil dat je hoort wat Jezus over zichzelf zei. God was in Christus, toch? Een incarnatie. God is in jou, een incarnatie, als je wedergeboren bent. Je bent geïncarneerd.’13 ‘Gods doel voor de mens is hem te transformeren tot de aard van God. Jezus zei: ‘Ik zei, jullie zijn goden.’14

Dit geloof dat mensen de aard van Jezus kunnen aannemen is wat de basis vormde voor wat Lake ‘goddelijke Genezingstechnieken’ noemde. Hij stelt: ‘Iedereen, elke christelijke ziel, werd door Jezus aangesteld om de zieken en zondaars te genezen van ziekte en zonde.’15 [!] ‘Goddelijke Genezing is de specifieke fase van bediening waarin de moderne kerk in het niet valt vergeleken bij de vroege kerk. Dit falen komt door een tekort aan kennis over de ware aard en het ware proces van christelijke genezing. Het bovengenoemde voorbeeld onthult het geheim van wat die kracht was, hoe de kracht werkte en door welke wet die werd overgedragen van de discipel naar degene die de zegen nodig had. De kracht was de Heilige Geest van God, zowel in Jezus Christus na Zijn doop in de Heilige Geest als ook in de discipelen nadat de doop van de Heilige Geest op hen kwam op de pinksterdag. Het [de Heilige Geest!] vloeide door de handen van Jezus naar de zieken, het doordrenkte de klederen die Hij droeg.’16

Dagelijks zou Lake honderden mensen de handen opleggen in zijn ‘goddelijke Healing Rooms.’ Hij geloofde dat zieken werden genezen door de impartatie van ‘Gods Geest’ zoals Jezus ook ‘Gods Geest’ zou hebben geïmparteerd door handoplegging17 waardoor de lichaamscellen van de zieke met een enorme positieve energie werden opgeladen. Hij stelde: ‘Goddelijke genezing is een deel van de Geest van God, overgedragen door de geest van de mens.’ ‘De Geest van God in de persoon van een mens produceert een chemische wisselwerking. Soms golven er vlagen van hitte over het individu wanneer handen op hem worden gelegd en de Geest van God aan hen wordt overgedragen. Mensen zullen soms in paars zweet uitbarsten, zo enorm is de chemische wisselwerking die vanbinnen plaats vindt.’18 Dit klinkt exact als de manier waarop goeroes hun volgelingen imparteren heeft meer weg van magie dan wat dan ook.

Wie door Lakes lezingen heen leest, ontmoet een man die erg gevoelig is voor indrukwekkende dingen, macht en kracht. Geregeld haalt hij het woord ‘heerschappij’ aan; een ervaring die hij krijgt wanneer de geest door hem heen werkt. Het is de geest die hem het gevoel geeft God te zijn. ‘De kracht van God, de Heilige Geest, is de Geest van Heerschappij. Het maakt iemand een god. Het maakt dat iemand niet onderhevig is aan de krachten van de wereld, of het vlees, of de duivel. Die dingen zijn onder de voeten van de christen. Johannes zei: ‘geliefden, nu zijn jullie zonen van God.’19

Voor flink wat geld worden cursussen in goddelijke genezing – Divine Healing Technician Training Course – verkocht waarin John G. Lakes technieken worden aangeleerd aan ieder die dit wil. Dit druist in tegen het karakter van God die genezing en gaven om niet geeft. In alles doet de bediening van John G. Lake denken aan die van Simon de tovenaar die ‘de kracht’ wilde kopen en wilde gebruiken om zelf god te kunnen zijn. Maar God kiest soeverein door wie Hij heen wil werken voor genezing, en wanneer. Waar een geest overdrachtelijk is door handoplegging en een kracht door een cursus, gaat het per definitie niet om Gods werk.  ‘En toen Simon zag dat de Heilige Geest gegeven werd door middel van de handoplegging van de apostelen, bood hij hun geld aan, en zei: Geef ook mij deze macht, opdat eenieder wie ik de handen opleg, de Heilige Geest ontvangt. Maar Petrus zei tegen hem: Laat uw geld met u naar het verderf gaan, omdat u dacht dat Gods gave door geld verkregen wordt! (Hand 8.18-20) 

Foto’s: John G. Lake adverteert wonderlijke genezingskracht (links) en genezingsbijeenkomsten in de vrijmetselaarsloge.

Gravesoaking

Een paar jaar geleden begonnen er foto’s over het internet te circuleren waarop gelovigen op begraafplaatsen te zien waren. Ze lagen gestrekt op grafstenen van overleden ‘beroemde christenen’ met de bedoeling hun ‘zalving’ te absorberen; gravesucking of gravesoaking genoemd. In alle gevallen gaat het om de grafstenen van overledenen met bovennatuurlijke gaven of bijzondere talenten. De gedachtegang is dat wie op de grafsteen knielt, erop ligt of deze omhelst, gezalfd wordt met de geest van de dode en diens bovennatuurlijke gaven overgedragen krijgt.

Niet alleen studenten van Bethels School of Supernatural Ministry (BSSM), maar ook prominente kerkleiders zochten hulp bij de doden. Zo werd voorgangersvrouw Beni Johnson soakend gespot op het graf van C.S. Lewis, lag organisator van dronken-in-de-geest-events John Crowder op het graf van Alexander Dowie, deelde Awakening Europe directeur Ben Fitzgerald een clip op YouTube en schepte Benny Hinn op over het opdoen van bovennatuurlijke zalving bij de graven van gebedsgenezers Aimee Semple McPherson en Katheryn Kuhlman. Benny Hinn vertelt hierover: ‘Ik voelde een geweldige zalving toen ik daar was. Ik, ik, hoor dit; bééfde toen ik Aimees graftombe bezocht. Ik schudde helemaal. Gods kracht kwam helemaal over mij heen. Ik geloof dat de zalving over Aimees lichaam was blijven hangen. [..] Je zult de zalving bij Aimees graf voelen. Het is ongelofelijk. En dat van Katheryn.. het is geweldig. Ik heb gehoord van mensen die genazen toen ze dat graf bezochten. Ze werden volledig genezen door Gods kracht.’1

Bij zijn bezoek aan Kuhlmans graf zegt Hinn een visioen te hebben gekregen waarin de gebedsgenezeres tegen hem zei: ‘volg mij,’ waarna ze hem meenam naar Jezus en hem introduceerde aan de Heilige Geest.2 In het visioen kreeg Hinn de toekomst van zijn genezingsbediening te zien.3 Naast deze waarzeggende geleidegeest stelt Benny Hinn ook in contact te komen met engelen. Hinns ervaring is geen unicum, want ook voormalig oudste van Bethel Redding, Cal Pierce, zocht raad bij een graf. Bij dit graf van gebedsgenezer en wonderman John G. Lake ontving hij een visioen over het voortzetten van diens bediening doormiddel van Healing Rooms. Hij bad er ‘Heer, als een dode op de beenderen van Elisa kan worden geworpen en geneest, dan vraag ik om de zalving die op de beenderen van John G. Lake rust.’4 Pierce hoorde God toen zeggen: ‘er is een tijd om te bidden en een tijd om in actie te komen.’5 Deze ervaring zou het begin worden van de huidige Healing Rooms bediening.

Dat het fenomeen nu trending is in protestantse kring betekent niet dat het eerder niet bestond. Gravesoaking heeft veel weg van tempelslaap waarbij volken uit de oudheid de tombes van heiligen opzochten om er bloot te worden gesteld aan de invloed van een godheid om daarmee wijze raad of genezing te ontvangen. Deze graftombes van heiligen waren ‘het centrale punt voor verering en het ontvangen van visioenen.’6

In de Bijbel spreekt God duidelijk over het zoeken van raad bij de doden of het in contact komen met de geest van een dode. God wil absoluut niet dat een volgeling van Hem zich daarmee inlaat. Hij is heilig, en heilig en onheilig zijn in Zijn ogen onverenigbaar. ‘U moet heilig voor Mij zijn,’ zegt God, ‘want Ik, de HEERE, ben heilig. Ik heb u van de volken afgezonderd om van Mij te zijn.’ (Lev 20.27,26)

Foto: Megakerkleider Bill Johnson, zijn vrouw Beni en studenten van BSSM zoeken ‘de zalving’ bij graven..

1.Benny Hinn sermon, Double Portion Anointing, Deel #3, Orlando Christian Center, Orlando, Fla., April 7, 1991. From the series, Holy Ghost Invasion. TV#309
2.Fisher, G.R. (1997) Benny Hinns move into necromancy. The Quarterly Journal, oktober-december. p.5-10
3. Fisher, G.R. (1997) Benny Hinns move into necromancy. The Quarterly Journal, oktober-december. p.5-10
4. Healing Rooms Raleigh Doctor Incorporates Prayer and Science To Bring Healing By: Steve Eastman via http://www.letusreason.org/Popteach42.htm
5. https://healingrooms.com/index.php?src=content&cid=3
6. M. Beumer (Recensie) Gil Renberg, Where Dreams May Come (2 vol. set). Incubation Sanctuaries in the Greco-Roman World (Brill 2017) in: Kleio-Historia, nr. 7. (2018)