Vijf kenmerken

Vijf kenmerken van NAR gedachtengoed in christelijke organisaties

Er is al veel over geschreven, maar hoe weet je nu praktisch dat je met een Nieuw Apostolische Reformatie (NAR) organisatie van doen hebt?

1. Apostelen

Bewust beschrijf ik hier de karakteristieken van organisaties, meer dan kerken. Dit heeft er mee te maken dat de NAR met name een invloed is die door kerkmuren en -structuren heen gaat en tot uiting komt binnen conferenties, cursussen en organisaties. Er wordt dan ook veel afgegeven op denominaties als zodanig, dit zou traditioneel zijn. Men streeft naar een kerkelijke eenheid die wordt overkoepeld door een relationeel systeem van apostelen, die op hun beurt door apostelen worden aangesteld en de wereldwijde kerk overzien. Sprekers die zichzelf ‘apostel’ laten noemen, of organisaties die bijvoorbeeld buitenlandse apostelen laten invliegen om christenen op conferenties en in samenkomsten te ‘imparteren’ met de Heilige Geest, zijn vrijwel altijd gelinkt aan het overkoepelende apostolische NAR netwerk. Geloofd wordt dat apostelen nodig zijn om de kerk tot geestelijke volwassenheid te brengen. Deze apostelen worden als vaders beschouwd die, net als Paulus bij Timotheüs, jongeren tot geestelijk wasdom brengen. Er wordt daarbij vaak gesproken over ‘een cultuur van eer’, waarin deze vaders in het geloof soms onaantastbaar lijken te zijn. Deze apostelen worden op hun beurt aangestuurd door nieuwe openbaringen van ‘profeten’, die ook een belangrijke functie vervullen in organisaties en kerken met een NAR fundament. Traditioneel christendom gelooft dat het fundament van het christelijk geloof al werd gelegd door de Bijbelse apostelen, van wie Johannes de laatst levende was.

2. Kingdom Now

Er wordt veel gesproken over het moeten vestigen van Gods Koninkrijk op aarde als een door God gegeven mandaat. Leiders en sprekers sturen hun toehoorders aan in het ontplooien van hun talenten en het aannemen belangrijke (leiderschaps-)posities in de maatschappij. Dit zodat de kerk zeven belangrijke maatschappelijke invloedssferen kan ‘veroveren’ voor het christendom. Dit zou nodig zijn om Gods Koninkrijk te vestigen op aarde, alvorens de Here Jezus terug kan komen. De zendingsopdracht om mensen mond tot mond het Evangelie van de Here Jezus te vertellen wordt hiermee vervangen door de opdracht om ‘te regeren’ en een ‘christelijke’ maatschappij te scheppen. Graag aangehaalde Bijbelteksten die hiervoor wordt gebruikt zijn Genesis 1:26 en 28. ‘Laten Wij mensen maken naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis; en laten zij heersen..’ waarbij gemakshalve vaak wordt vergeten dat het hier om de vissen van de zee, de vogels in de lucht en het vee gaat. Ook wordt geloofd dat het nodig is de wereld, ‘de volken’ als kerk voor God te veroveren en Zijn regering te vestigen als voorwaarde voor Zijn terugkomst, in plaats van de vestiging van Zijn regering mét Zijn terugkomst in heerlijkheid. Een graag gehoorde leus is ‘de hemel op aarde brengen’. Om dit koninkrijk te kunnen bouwen is geld nodig, een zgn ‘great transfer of wealth, vanuit de wereld naar ‘de kerk’. Christenen worden aangemoedigd te ondernemen en grote bedragen af te dragen aan de kerk.

3. Word of Faith

Word of Faith is een geloof dat buiten de kerk ‘New Thought’ wordt genoemd. Het is kortgezegd het geloof in ‘de kracht van geloof’. Predikers van dit geloof zullen vooral benadrukken dat je een belangrijke geloofsheld kunt worden, zolang je maar gelooft. Ze leren je dat ‘de kracht van geloof’ vrijgezet dient te worden door woorden. Zo zou God ook het universum hebben geschapen: Hij sprak, en het was. Je zult aangespoord worden om ‘alles wat God op je bankrekening heeft gezet’, zoals materiele voorspoed, geluk, gezondheid, te verwezenlijken door er hard in te geloven en belijden.’ Ook word je sterk aangemoedigd om in geloof uit te stappen. Wanneer je een genezingsdienst bijwoont zie je bijvoorbeeld hoe een invalide vrouw in een rolstoel naast jou wordt gevraagd om in geloof uit haar rolstoel te stappen, zodat genezing volgt. Of je ziet medegelovigen hun laatste geld ‘in geloof zaaien’ in de akker van de christelijke bediening, om zelf financieel welvarend te worden. Een geliefde Bijbeltekst die wordt aangehaald is ‘voorwaar, Ik zeg u: wie tegen deze berg zal zeggen: Word opgeheven en in de zee geworpen, en niet zal twijfelen in zijn hart, maar zal geloven dat wat hij zegt, gebeuren zal, het zal hem gebeuren wat hij zegt.’ De Olijfberg wordt daarbij vervangen door jouw spreekwoordelijke berg, zoals een tentamen of een gezondheidsprobleem. In kerken en organisaties die Word of Faith onderwijzen ligt vaak een sterke nadruk op genezing en welvaart voor de gelovige. Wanneer de Here Jezus wordt gepreekt, is Hij daarin geregeld slechts een Middel tot het doel.

4. Het draait om jou

Of het nu de prediking is, de liederen, gebeden: gaat niet om de Here Jezus, het gaat om jou. Vaak valt het niet direct op als een dienst of prediking ‘jou’ in het centrum heeft, omdat dit nu eenmaal niet aanstootgevend is. Maar wanneer je goed luistert hoor je hoe gepredikt wordt dat Jezus mens werd om ons te laten zien wat een mens in staat is te doen door vervulling met de Heilige Geest. Je hebt het gevoel dat je misschien niet vervuld bent en een tweede zegen met de Heilige Geest nodig hebt om gelukkig te worden, om God beter te kunnen verstaan, of om bijzondere dingen te kunnen doen voor God. Je begint ook te geloven dat er verschillende niveau’s zijn waarop ‘de Geest’ door jou heen kan werken. Het hoogste niveau van vervulling is als je onder handoplegging wordt gezalfd door een bekend ‘apostel’ of ‘profeet’, misschien wel meer dan eens. Je wordt gestimuleerd te ontdekken waar je talenten liggen en te wandelen in jouw persoonlijke lotsbestemming, zoals die bijvoorbeeld door profetieën van medegelovigen aan je bekend werden gemaakt. Tijdens de dienst bestaat er de mogelijkheid om in de rij te gaan staan voor een persoonlijk ‘Woord van God,’ voor jou. Je merkt op dat je niet alleen wordt gestimuleerd om succesvol te worden voor je aardse leven hier en nu, maar ook in het ontwikkelen van alle gaven van de Geest (met name het spreken in tongen, het profeteren). Er worden programma’s geboden om te oefenen tot je er steeds beter in wordt en..  fouten maken mag.

5. Sterke nadruk op wonderen & tekenen

De meeste christenen geloven dat de God die hemel en aarde schiep bij machte is om wonderen te doen. Maar kenmerkend aan NAR organisaties is een sterke hang naar het bovennatuurlijke, waarbij de bron vaak ondergeschikt is aan het vermeende wonder of teken. Wonderen lijken de norm te moeten zijn. Je hoort veelvuldig getuigenissen die gaan over een opname tot in de hemel, een aanraking, een visioen, goudstof dat neerdwarrelde, engelen in de kamer, een helende vibratie, terwijl je vrijwel niet hoort getuigen van het leven, sterven en de opstanding van de Here Jezus. Hoewel de Bijbel zegt dat het Evangelie een kracht van God is tot zaligheid, wordt door NAR gelovigen vaak geloofd dat deze kracht er pas is als ze zichtbaar is door demonstratie. De Bijbel wordt niet vaak geopend, op soms een vijftal verzen na, en van Bijbelse profetieën die de Here Jezus beschrijven hoor je vrijwel  niet. De profetieën die je wel over Jezus hoort zijn nieuw en openbaren andere, aanvullende informatie dan tot dusverre bekend was vanuit de Bijbel. Het Evangelie wordt dan ook niet uitgelegd vanuit de Bijbel, maar dient gedemonstreerd te worden door wonderen en tekenen. Je zult horen van gelovigen die zo met de Geest vervuld waren dat er mensen genazen toen zijn of haar schaduw op de zieke viel, zoals bij Petrus in het boek Handelingen, maar je hebt het nooit echt gezien. De spreker uit Amerika vertelt hoe tijdens een conferentie op een ander continent drie doden tot leven kwamen na zijn handoplegging, maar je kunt hier geen artikelen over terugvinden. Je krijgt te horen dat er in de laatste dagen mensen zodanig met de Geest vervuld zullen zijn dat ze grotere wonderen zullen doen dan de Here Jezus. Dan zal de aarde door Geestvervulde christenen heen een paradijs worden en het bovennatuurlijke de norm zijn.

Bovenstaande kenmerken zijn uiteraard geen gouden standaard. Maar wanneer je merkt dat veel van deze dingen terugkomen in een organisatie waar je deel vanuit maakt, is het de moeite waard om te onderzoeken wat hun visie is ten aanzien van elementaire christelijke leerstellingen, zoals de Drie-eenheid, de exclusiviteit van de Here Jezus als Eniggeboren Zoon van God, de onfeilbaarheid van de Bijbel en redding in genade door geloof in het werk van de Here Jezus alleen.

Ik op de troon

‘Ja, ik zeg gewoon van mezelf: ‘Ik zit op de troon.’ Het heeft even geduurd om er te komen, en op de troon zijn er ook weer processen die belangrijk zijn, maar het is heerlijk om op de troon te zitten. Gewoon om andere mensen tot zegen te zijn. De Bijbel zegt dat we zijn bestemd om als koningen te heersen. He? Hij is de Koning der koningen. Maar wie zijn de koningen, he? [steekt zijn handen in de lucht en knikt instemmend] Ooh ja!’1

voorganger Arno van der Knaap

Wat door bovengenoemde Nederlandse prediker onderwezen wordt past bij een leer die beter bekend is onder de namen Kingdom Now en Dominionisme. Door Kingdom Now volgelingen wordt geloofd dat het Hemels Koninkrijk zal komen vóór Jezus’ fysieke wederkomst en dat christenen als koningen dienen te leven en heersen in het hier en nu. Pas als christenen heerschappij uit hebben geoefend en de aarde hebben onderworpen ‘voor God,’ kan Jezus terugkomen, zo geloven zij.

Christenen worden hiermee onder andere misleid te geloven dat Gods koninkrijk van deze wereld is, en dat ze de erfenis die hen door Here Jezus beloofd werd nu alvast dienen op te maken. Megakerkleider en senior pastor Bill Johnson ziet het zelfs als zijn voornaamste taak om christenen te onderwijzen hoe ze deze erfenis moeten opmaken. Hij stelt: ‘Ik ervaar het als één van mijn primaire taken om christenen te onderwijzen over hoe ze hun erfenis moeten verwezenlijken en besteden.’2 In de preek ‘thinking from the throne’ nodigt hij zijn toehoorders uit om aan God rechterhand plaats te nemen,  waarmee hij Gods soevereine wil en besluit in wie er zal delen in de erfenis volledig passeert. ‘God zegt voortdurend, kom hogerop. Kom hogerop,‘ aldus Johnson. ‘Door de Ene ben je uitgenodigd op dezelfde manier dat de Vader Jezus aan Zijn rechterhand heeft gezet, op diezelfde manier heeft hij jóu aan Zijn rechterhand gezet. Omdat jíj in Christus bent.’3

Maar toen de moeder van twee van Jezus’ discipelen aan Hem vroeg of haar zonen aan Jezus’ rechter- en linkerhand zouden mogen zitten in Zijn Koninkrijk, antwoordde Jezus: ‘U weet niet wat u vraagt [..] het zitten aan Mijn rechter- en aan Mijn linkerhand is niet aan Mij om te geven, maar het zal gegeven worden aan hen voor wie het bestemd is door Mijn Vader. En toen de andere tien dit hoorden, namen zij het de twee broers zeer kwalijk.’ (Matt 20)

Eerst zal Jezus regeren vanaf Zijn troon totdat God alle vijanden aan Zijn voeten heeft onderworpen. Dan zal God oordelen of we daadwerkelijk waardig worden geacht om met Hem te regeren: het is een erfdeel en een door God gegeven geschenk aan degenen die overwinnen om met Hem te zitten op de troon. (Openb 3) Jezus legt heel duidelijk aan zijn volgelingen uit dat de beste plek die zij voor zichzelf dienen te kiezen, de meest bescheiden plek is. Het is dus geenszins de bedoeling dat we de troon bestijgen, alvast namen en claimen of even voorstellen hoe het voelt om erop te zitten. Dit is wat de tegenstander ambieert te doen. ‘En ú zei in uw hart: Ik zal opstijgen naar de hemel; tot boven Gods sterren zal ik mijn troon verheffen, ik zal zetelen op de berg van de ontmoeting aan de noordzijde. Ik zal opstijgen boven de wolkenhoogten, ik zal mij gelijkstellen met de Allerhoogste.’ (Jes 14:13,14)

Het is verdrietig om te zien hoe legio christenen worden verleid om Gods troon te bestijgen, ‘Zijn’ koninkrijk te vestigen, aan Zijn rechterhand plaats te nemen en als koningen te heersen. Paulus zei over dit type christenen: ‘U bent al verzadigd, u bent al rijk geworden, u bent al gaan regeren zonder ons. Regeerde u ook maar, opdat ook wij met u zouden mogen regeren! (1 Kor 4:8)

Laten we opletten dat we niet ongemerkt veranderen van Gods dienaren in Zijn tegenstanders, zodat Jezus wanneer Hij terugkomt als Koning nog nederige mensen treft tegen wie Hij kan zeggen: ‘kom hogerop vriend’ (Lukas 14:10)

‘Wie overwint, zal Ik geven met Mij te zitten op Mijn troon, zoals ook Ik overwonnen heb, en Mij met Mijn Vader op Zijn troon gezet heb.’ (Openbaring 3:21)

De grote zendingsopdracht

Op 30 september jl bracht paus Francis ll een nieuw stuk in een catechesereeks uit, genaamd ‘De wereld genezen – de toekomst voorbereiden samen met Jezus die redt en geneest.’ De paus veronderstelt daarin dat de hele wereld Gods Rijk is, een koninkrijk dat de kerk tot stand zou moeten brengen door ‘bewerkers van verandering te zijn die groots dromen’ en ‘aan [te] sporen om een nieuwe en betere wereld te bouwen.’ Hij schrijft: ‘De normaliteit waartoe wij geroepen zijn, is die van het Rijk van God waar ‘blinden zien en lammen lopen, melaatsen genezen en doven horen, doden staan op en aan armen wordt de Blijde Boodschap verkondigd.’1

De paus lijkt er dezelfde leer op na te houden als hen die behoren tot de Nieuw Apostolische Reformatie (NAR). Deze kerkleiders, ‘apostelen’ en ‘profeten’ geloven dat Gods koninkrijk op aarde moet worden gebracht; iets wat beter bekend is onder de noemer Kingdom Now of Dominionisme. Men gelooft dat wat er in de hemel zou gebeuren synoniem is voor Gods koninkrijk en dat ‘wat in de hemel is’ op aarde moeten worden gebracht door de kerk. De blijde boodschap van het evangelie is dan ook niet meer straks in de toekomende wereld, maar voorspoed en gezondheid nu en hier op aarde. Door wijlen NAR-apostel Peter Wagner werd dominionisme als volgt omschreven: ‘Toen Jezus kwam, bracht Hij het koninkrijk van God en hij verwacht van Zijn koninkrijkgezinde mensen dat ze willekeurig welke actie ondernemen die nodig is om het aloude koninkrijk van satan terug te dringen en de vrede en welvaart van Zijn koninkrijk te brengen hier op aarde. Dat is wat we bedoelen met dominionisme.’2

Bill Johnson, senior voorganger van Bethel Church in Californië en bekend NAR-apostel legt dit principe van de hemel op aarde brengen uit. Hij onderwijst: ‘Wat is de wil van God? Het is wat er daar [in de ‘hemel’] aan de hand is, zou hier [op aarde] aan de hand moeten zijn. En wat er hier aan de hand is wat niet ook daar gaande is, moet stoppen. Dat is de opdracht. Het is niet ingewikkeld.’3 Hij gelooft dat het Gods wil is de aarde vrij wordt gezet van ziekte, dood en demonische invloed. Hoe dit praktisch vorm moet worden gegeven wordt door Johnson uitgelegd aan de tienduizenden aanwezigen op een conferentie van Awakening Australia in 2018.

De aanwezigen worden aangezet tot het doen wat Jezus Zijn twaalf discipelen opdroeg te doen: ‘genees de zieken, wek de doden op, drijf demonen uit, reinig melaatsen.’ ‘Ik weet niet of ik leraar of zendeling moet zijn.’ Nou, kies er één.

Genees daarna de zieken, wek de doden op, drijf demonen uit en genees melaatsen,’ zegt Johnson. Ik heb geen recht om mijn opdracht te veranderen.. waarvoor ik ben geboren om die te doen.. Het feit dat ik probeer en mijn profeteren mislukt, of het bidden voor de zieken, het opwekken van de doden, wat dan ook.. geeft me geen recht om de opdracht te veranderen. Hij [Jezus] was heel duidelijk; genees de zieken, wek doden op, drijf demonen uit, genees melaatsen.’4

De vraag is of Jezus ons dit inderdaad als opdracht gaf.  

En Hij riep Zijn twaalf discipelen bij Zich en gaf hun macht over de onreine geesten om die uit te drijven, en om iedere ziekte en elke kwaal te genezen.

De namen nu van de twaalf apostelen zijn deze: de eerste, Simon die Petrus genoemd werd, en Andreas, zijn broer; Jakobus, de zoon van Zebedeüs, en Johannes, zijn broer; Filippus en Bartholomeüs; Thomas en Mattheüs, de tollenaar; Jakobus, de zoon van Alfeüs, en Lebbeüs, die ook Thaddeüs genoemd werd; Simon Kananites en Judas Iskariot, die Hem ook verraden heeft.

Deze twaalf zond Jezus uit en Hij gebood hun..

Genees zieken, reinig melaatsen, wek doden op, drijf demonen uit.

En het gebeurde, toen Jezus geëindigd had Zijn twaalf discipelen opdrachten te geven, dat Hij vandaar vertrok om onderwijs te geven en te prediken in hun steden.’  

Mattheus 10:1-4, 8 en Mattheus 11:1

Maar de opdracht die Jezus al Zijn volgelingen naliet voor Zijn hemelvaart, is eigenlijk nooit veranderd. Die opdracht is: ‘Ga dan heen, onderwijs al de volken, hen dopend in de Naam van de Vader en van de Zoon en van de Heilige Geest, hun lerend alles wat Ik u geboden heb, in acht te nemen. En zie, Ik ben met u al de dagen, tot de voleinding van de wereld. Amen.’ Mattheus 28.18,19

Plaatje: Christian Science is religie die verwant is aan New Thought en al jarenlang een andere zendingsopdracht propageert; Genees zieken, reinig melaatsen, wek doden op, drijf demonen uit New Thought is een voorloper van New Age en is binnen protestantse kring beter bekend als ‘Word of Faith’