Rohr weerlegd

Richard Rohr is bestsellerauteur en misschien wel ’s werelds grootste promotor van het enneagram; een persoonlijkheidsmodel om tot het zgn. ‘ware zelf’ te komen. Rohrs invloed reikt tot ver binnen Nederland en is niet gebonden aan kerkmuren. Zo zei Elbert Smelt, leadzanger van de christelijke band Trinity in een interview met de EO Richard Rohrs boek over het enneagram te hebben verslonden en sindsdien overal te verkondigen.1 Hoewel Rohr zichzelf identificeert als Franciscaans pater, onderwijst hij geen christelijke leer, maar christelijk klinkende leer.

Zo gelooft Rohr dat het goddelijke, ‘God’, ‘Christus’, in alles is. Hij maakt geen scheiding tussen Schepper en geschapene. Dit is pan(en)theisme, een lering die de kern vormt voor de New Age. Hij gelooft dat de schepping een eerste incarnatie van God is. Ook gelooft hij dat de mens tot een godsbesef moet komen, het besef van inherente goddelijkheid. Rohr stelt dat het slechts het denken is dat de mens ervan weerhoudt zich één te wanen met het goddelijke in hemzelf (het ‘ware zelf’) en het goddelijke in al het andere. Manieren om tot het opheffen van dit gevoel van gescheidenheid te komen zijn onder meer contemplatief gebed en het enneagram. Rohrs geloof staat haaks op belangrijke Bijbelse leerstellingen zoals het verzoenend werk van de Here Jezus aan het kruis.

In een online videoconferentie over het enneagram weerlegt christelijk apologeet en voormalig New Age gelovige Dr. Douglas Groothuis een aantal van Rohrs leerstellingen en vergelijkt deze met de Bijbel.

Zo neemt hij Rohrs geloof dat scheiding van God een illusie is onder de loep: ‘Het is de gedachte, dat je gescheiden bent van God die deze gescheidenheid schept. Objectief gezien is dat niet zo,’ aldus Rohr. ‘Ik ben nooit gescheiden geweest van God, noch kan ik dat zijn, behalve in mijn gedachten.’2

In reactie citeert Groothuis Jesaja: ‘Maar uw ongerechtigheden maken scheiding tussen u en uw God, uw zonden doen Zijn aangezicht voor u verborgen zijn, zodat Hij u niet hoort.’ Jesaja 59:2 Groothuis: ‘de Bijbel veronderstelt dat we van God gescheiden zijn door zonde. Rohr probeert dat te ontkennen door het gebruik van Bijbelse woorden, door het gebruik van teksten uit hun context, gebruikt ze als een excuus voor zijn onjuist wereldbeeld, onjuiste filosofie en onjuist evangelie.’

Het opheffen van de illusie van gescheidenheid is een New Age leer die ‘at-one-ment’ wordt genoemd. Verzoening tussen God en mens vergt hierbij geen ‘bloederig offer’, maar slechts een verandering in perceptie. Rohrs leer is niet nieuw. New Thought leider Annie Rix Militz herdefinieerde het Bijbelse begrip van verzoening al aan het begin van de vorige eeuw. Ze schreef: ‘De absolute waarheid is dat er slechts Eén Wezen in het universum is en dat ene is God: dat de mens uit zichzelf niets is, gescheiden van God. Dat is een illusie, een vals geloof, dat er enige scheiding is die echt is.’3

Het volledige betoog van Douglas Groothuis is hier te bekijken en erg de moeite waard:

Hoe kunnen we onderscheiden of wat geleerd wordt Bijbels is? Groothuis’ advies: ‘Ken je Bijbel, bestudeer de Schrift, neem een goede studiebijbel, wees betrokken in een kerk die zich op de Bijbel baseert en bid dat de Heilige Geest – die aan elke gelovige is gegeven – je in alle waarheid leidt en het verschil laat zien tussen het ware en het surrogaat.’

Ingrid en Bo

Meer dan vijfendertig jaar zochten Ingrid en Bo naar antwoorden in de New Age voor ze de Here Jezus als hun Verlosser leerden kennen en zich in 2019 lieten dopen. Ingrid en Bo zijn Nederlands, maar wonen in Spanje. Vanuit hun achtergrond in de New Age proberen beide gelovigen mensen te bereiken die door deze vorm van spiritualiteit op een dwaalspoor zijn gebracht, omdat zij van binnenuit weten waar het om gaat en zodoende dezelfde taal spreken. Een aantal weken geleden waren zij in Nederland, waar zij zich onder meer uitspraken over New Age in de kerk.

Via Bijbelschool Filadelfia vertelden zij wat ze in de kerk zien.

Ook door Groot Nieuws Radio werd Ingrid geïnterviewd, het interview vind je hier.

Ingrid (Ingrid Bijl) en Bo (Ingrid van den Boogaard) richten zich onder meer op zoekende mensen, maar ook christenen die behoefte hebben aan een Bijbelse vorm van geestelijke hulp (Biblical Counseling) via hun bediening, New Page Ministries.

Petersons Christus

Afgelopen week kopte een artikel op CIP: ‘Mooi: Psycholoog en bestsellerauteur Jordan Peterson in tranen over geloof in Jezus.’ Eerder had het filmpje al een keer gezien, maar het lukte mij niet om dezelfde conclusie te trekken op basis van wat ik Peterson hoorde zeggen. Gelooft Peterson echt in Jezus als Redder van zijn ziel? Of kwam Peterson misschien tot een vorm van bewustzijn van de christus zoals in New Age en Jungeriaanse psychologie?

Carl Jung (1875-1961) was een Zwitsers psychiater, maar ook esotericus, prominent New Ager of zelfs ‘vader van de New Age beweging’.1 Hoewel de invloed van Jungs denkbeelden (zeker ook op mainstream christendom)2 enorm is, is minder bekend hoe zeer zijn denken verwant is aan New Age religiositeit. En omdat een van de meest fundamentele doctrines in New Age is dat mens in wezen God is, hoeft het niet te verbazen dat dit is wat ook Jung onderwees.

Uit verschillende brieven die door Richard Noll in het boek The Aryan Christ verzameld werden, blijkt dat Jung zich ten doel stelde een religie te vormen die een goed alternatief bood voor het joods christelijk denken; psychoanalyse. ‘Psychoanalyse moest het bewustzijn van de mensheid naar een hoger niveau brengen door een religieuze zienswijze’3 schrijft Noll.  ‘Toen Jung fantasieën begon te hebben over het leiden van een beweging die de mensheid spiritueel nieuw leven in zou blazen, eerst door psychoanalyse en daarna met zijn eigen beweging, bleek de levende tegenwoordigheid van Christus in zijn voorouderlijke ziel een onweerstaanbaar model te bieden.’ 4 Door de menselijke ziel ‘Christus’ te noemen, hielden Jungs theorieën een schijn van christelijkheid, terwijl hij God Zoon hiermee wist te reduceren tot een archetype.

Het begrip Christus of Messias is in essentie een Bijbels concept wat niet kan worden gescheiden van Bijbelse beloften en profetieën en dat uitsluitend werd verwezenlijkt in de Persoon van de Here Jezus. Maar Jung wist het begrip Christus te ontdoen van een Bijbelse context. Zijn begrip van het woord Christus was als volgt: ‘Het ‘zelf’ of ‘christus’ is in iedereen a priori aanwezig, maar als regel in een staat van onbewustzijn om mee te beginnen,’5 aldus Jung. ‘Het Christus-symbool is van het grootste belang voor de psychologie in zoverre dat het misschien wel het meest ontwikkelde en gedifferentieerde symbool van het Zelf is, naast het figuur van de Boeddha.’ Jung maakte christus tot een model voor de menselijke psyche, een blauwdruk voor hoe elk mens ‘net als Jezus’ zijn of haar inherente goddelijkheid kan manifesteren.

Hanegraaff concludeert in zijn boek New Age religion and Western culture: ‘Carl Gustav Jung blijkt een directe link tussen de esoterische tradities in de Duitse Romantische Natuurfilosofie en de hedendaagse New Age beweging te zijn. Zijn bijdrage bestond in zijn vermogen om een esoterisch wereldbeeld in psychologische termen te presenteren, waarbij hij een “wetenschappelijk” alternatief bood voor occultisme. Belangrijker nog, niet alleen psychologiseerde hij esoterie, maar heiligde psychologie ook, door het te vullen met de inhoud van esoterische speculatie. Het resultaat was een geheel van theorieën dat mensen in staat stelde over God te praten terwijl ze eigenlijk hun eigen psyche bedoelden, en over hun eigen psyche terwijl ze eigenlijk het goddelijke bedoelden. Als de psyche ‘de geest’ is en God is ook ‘de geest’, dan moet men om het één te bespreken eigenlijk het ander bespreken. Of de oude gnostici er deze gedachten op na hielden valt te betwijfelen; maar dat de New Age beweging dit doet is zeker.’6

Het gevolg hiervan is het ontstaan van een pseudochristus die mensen tot een vorm van verlichting zou brengen maar niet tot verlossing. Het is het christusprincipe dat in elk mens zou bestaan en dat de mens – naarmate men een hogere graad van christusbewustzijn bereikt – tot God zou maken. Deze christus verzoent mensen niet met God de Vader, maar leidt hen tot een godsbewustzijn. Jung schreef: ‘Christus riep uit naar de joden, ‘jullie zijn goden’ (Johannes 10:34); maar mensen waren niet in staat te begrijpen wat hij bedoelde.’7

Bovenstaande schets is een versimpelde weergave van Jungs Christus. Maar het geeft een indruk van hoe lastig deze verwarring van christelijke terminologie met die van New Age kan zijn. Wie met een New Age gelovige praat kan dan zomaar denken dat het over hetzelfde gaat, terwijl de verschillen cruciaal kunnen zijn. Want geen zoektocht naar de tegenwoordigheid van ‘christus in ons zelf’ brengt ons tot God; dat kan alleen de Persoon van de Here Jezus Zelf.

Plaatje: voor New Age gelovigen is Christus symbool voor de verlichte mens, de mens met een godsbewustzijn en de manifestatie van dit bewustzijn.

Lees ook ‘ware zelf of valse christus’ en ‘het ware zelf in nieuwe Bijbels’

Meer?

Toen Israël was verlost uit slavernij werd het volk door God gevoed met Brood uit de hemel. Maar Israël wilde meer. Ze wilden vlees, komkommers, meloenen.. Ze verzochten God door te blijven roepen: ‘we willen meer Heer, meer!’ Na veel geklaag gaf Hij hen wat ze wilden, maar ten koste van hun ziel. Zoals in Psalm 106 wordt beschreven: De vaderen ‘werden met gulzigheid bevangen in de woestijn; zij stelden God op de proef in de wildernis. Toen gaf Hij hun wat zij begeerden, maar henzelf [letterlijk: hun zielen] deed Hij uitteren.

Lieve medegelovige, laat je niet verleiden tot het idee dat je ‘meer’ nodig hebt. In de Here Jezus ben je gedoopt in de Heilige Geest en heb je vrij toegang tot de Vader. Door dagelijks gebed en het lezen van je Bijbel bouw je een relatie met Hem op. Diepgang in deze relatie ontstaat niet door enige zalving, niet door de speciale ‘vaderlijke zegen’ van een (buitenlandse) apostel en niet door aanraking van een medegelovige die genezingen en wonderen lijkt te kunnen verrichten.

Want het brood van God is Hij Die uit de hemel neerdaalt en aan de wereld het leven geeft.’ (Joh 6.27,29,33)  Jezus zei: ‘Ik ben het levende brood, dat uit de hemel neergedaald is; als iemand van dit brood eet, zal hij leven in eeuwigheid.’ (Joh 6.51a)

Video: ‘Apostolische handoplegging’ voor hen die hongeren naar meer.

Bethel begrijpen

‘Okay, ik tel tot drie. Met drie schreeuw je met ons mee; één, twee, drie! Thou shalt not pass! In Jezus’ Naam.’

Een jaar geleden was te zien hoe een aantal nieuw apostolische leiders, waaronder Bill Johnson en Ché Ahn, uit Naam van God een ‘krachtige profetische handeling’ ten tonele brachten om zo de demon van racisme uit de kerk te verbannen. Actrice en voorganger Marylene Barrett werd uitgenodigd dit ritueel te leiden, naar aanleiding van een visioen dat ze had gehad over een scene uit de Lord of the Rings.

Nu gaan Bethels profetische handelingen vaker mijn begrip te boven, maar deze actie bleef mij intrigeren. Iets wat ik kerkleider Bill Johnson hoorde zeggen, trok mijn aandacht: ‘De meeste gelovigen leven van aarde naar de hemel, hopend en God smekende om in te grijpen in een problematische situatie.’ ‘Als ik niet anders leer kijken, zal ik God steeds blijven smeken om het probleem op te lossen, in plaats van te dienen in het gezag dat Hij mij gaf, om Hem te vertegenwoordigen om het probleem op te lossen.’1

Om te kunnen begrijpen wat Johnson zegt, is het handig te weten dat een kernleer die Bethel onderschrijft die van Dominionisme is: God heeft alleen ‘macht’ over hetgeen waar mensen hun ‘Godgegeven’ gezag uitoefenen door in te stemmen met ‘Zijn wil’ door deze te geloven en in geloof te belijden. God moet dus toestemming krijgen van de mens om in deze aardse dimensie te kunnen werken. Sterker nog, de mens zou dit gezag hebben gekregen en zijn taak verzuimen door dit niet te doen. Met de woorden van Bethel oudste Kris Vallotton: ‘God schiep een wereld waarin onze stem telt en waarin onze instemming met wat Hij doet nodig is om Zijn kracht in de wereld vrij te kunnen zetten.’2 Hetzelfde geldt ook voor de duivel en demonen: slechts in de mate waarin wij mensen zijn gedachtengoed toelaten, geven wij hem akkoord om te werken in ons leven. Met de woorden van Bill Johnson: ‘ik ontken zijn perspectief op dingen, zijn invloed. Ik ontken niet zijn bestaan, ik ontzeg hem een plaats van invloed.’3 Wanneer je dit concept begrijpt, snap je ook dat deze gelovigen zich ten doel stellen de wereld te transformeren. De belofte van een nieuwe hemel en nieuwe aarde, de belofte van een Messiaans Koninkrijk, kan alleen verwezenlijkt worden als de mens in actie komt.

Proclameren en verordenen – declaring and decreeing- is een centrale leer in Word of Faith theologie. Bill Johnson stelt: ‘We leven in de overtuiging dat niets in het koninkrijk gebeurt, zonder dat het eerst werd geproclameerd. Dus wat we doen is we nemen de kern van ‘de gedachten van God’ in een zaak, en dan maken we een verordening [‘decree’] van. Soms veranderen er dingen alleen maar omdat we het hebben verordend: ‘dit is niet het plan van God voor mijn leven, ik verwerp dit, je hebt geen plek.’ En er zijn situaties waar slechts een simpele verordening de zaak ten einde brengt.’4

Een voorbeeld hiervan is de gebedsgenezer die weigert afscheid te nemen van een terminaal zieke vriend, omdat dit ‘geloof in zijn hart’ ‘instemming’ zou bekekenen met de duivel, waardoor de duivel daadwerkelijk ‘rechtsgrond’ zou krijgen en de dood zelfs het gevolg zou kunnen zijn van deze ‘instemming met de duivel’ of zijn ongeloof. Een ander voorbeeld is ook de bewuste situatie van de profetische handeling vorig jaar met Gandalfs staf, waarbij men racisme ten einde poogt te brengen door proclamatie en verordenen. De volledige scene is online te zien (zie referenties), maar hieronder een verkorte versie:

Apostel Ché Ahn staat met een aantal NAR-leiders op het podium en zegt: ‘Okay, we gaan wat binden en ontbinden. En wat ik de afgelopen tien jaar heb geleerd is dat apostelen gezag hebben om te verordenen en te proclameren. Het is iets wat God geeft en wat ik heb op zoveel manieren uitwerking heb zien hebben. Voorganger Marlyne kreeg een visioen vlak voor dit event. En ze zag ons een profetische handeling uitvoeren die historisch zal zijn.’ Marlyne – gekleed in een witte omslagdoek – krijgt de microfoon en legt met een grote toverstaf in haar hand uit: ‘Eén van de films die me erg heeft geraakt is Lord of the Rings. Nou, als je Lord of the Rings kent, zal iedereen begrijpen wat ik in mijn hand heb. [..] Vanaf de vader op deze plek [Bill Johnson] gaan we de staf optillen. En gaan we de geest sommeren: niet alleen om weg te gaan, maar ‘he shall not pass.’ Je hebt gehoord dat apostel Silvosa zei dat je je deur moet zalven. Dus ik moedig je aan als je dit nog niet in de juiste volgorde hebt gedaan: je moet olie op je deur smeren, en dan naar voren lopen en deze handeling met ons herhalen, zodat de geest van racisme je huis zal verlaten..’  Apostel Ché Ahn tegen Marlyne: ‘ik denk dat het belangrijk is dat je je visioen van Gandalf met ons deelt.’ Marlyne Barrett: ‘Okay, dit gebeurt er dus in de gemeenschap – in the fellowship of the Ring – [wijst naar de leiders op het podium] [..] .. Gandalf beseft dat het énige dat deze demon zal stoppen is als hij er staat en het confronteert.. en zegt: dit is de grens! En de demon is in vol gezag, in de volle manifestatie van zijn tegenwoordigheid, en het brult tegen Gandalf. En Gandalf staat in zijn gezag tegenover de demon en zegt het.. [..] Dat gezag is waar we het over hebben, dat alleen vrij gezet kan worden door een apostolische verordening. Het gezag móet gegeven worden, en daarom onthulde ik wat we hoorden vanavond. Is dat helder?’ Apostel Ché Ahn: ‘laten we allemaal gaan staan, want jullie staan allemaal in het gezag, want jullie zijn allemaal koningen en priesters en we zijn allemaal een apostolisch volk. Dus als een apostolisch hoofd met het gezag dat God ons gegeven heeft, verordenen en proclameren [‘decree and declare’] we dat racisme ten einde zal komen, over zal zijn in de Ekklesia* vanaf deze avond, in Jezus’ machtige Naam.’ De groep apostolische leiders neemt de staf ter hand. Ché Ahn: ‘Laten we ‘m optillen en ‘m naar beneden knallen. Halleluja!’ Marlyne tegen het publiek: ‘laten we het samen zeggen: ‘thou shalt not pass!’ Amen.’ ‘We moeten het nog een keer doen, het is nodig dat jullie allemaal met ons instemmen! Okay, ik tel tot drie. Met drie schreeuw je met ons mee; één, twee, drie! Thou shalt not pass! In Jezus’ Naam.’5

Hoewel de Naam van de Here Jezus wordt gebruikt, durf ik te betwijfelen dat Hij er mee instemde. Kunnen we willekeurig wat geloven en belijden zodat het zal geschieden? Jezus leert ons de Vader te vragen dat Zijn wil geschiedde. Dit is synoniem voor onszelf afhankelijk maken van God. Maar Bill Johnson gelooft dat een ‘als het uw wil is’-type gebed krachteloos is.6 Hij stelt: ‘Ik kan niet bidden ‘als het Uw wil is’, want voor mij is dat een gebed van ongeloof.’7

Dus om de geloofskracht niet te ondermijnen wordt God niet gevraagd om Zijn wil, maar wordt ‘Zijn wil’ verondersteld en in geloof geproclameerd. Wat is dan die wil? ‘Simpel’ zeggen Word of Faith gelovigen, ‘Jezus leert ons: ‘Uw wil geschiedde zoals in de hemel ook op aarde’, dus leren Word of Faith predikers ‘Uw wil geschiedde: als in de hemel zo ook op aarde.’ Johnson stelt: ‘Wat is de wil van God? Het is wat er daar [in de ‘hemel’] aan de hand is, zou hier [op aarde] aan de hand moeten zijn. En wat er hier aan de hand is wat niet ook daar gaande is, moet stoppen. Dat is de opdracht. Het is niet ingewikkeld.’8 Leraren als Johnson geloven dat de hemel welvarend is, zonder armoede, ziekte en dus ook racisme. En dus zou de aarde ook zo moeten zijn. ‘Er zijn geen tumoren in de hemel,’ aldus Johnson, ‘en geloof brengt die werkelijkheid onze werkelijkheid binnen. Zou satan de hemel met tumoren willen treffen? Natuurlijk wil hij dat. Maar hij heeft er geen heerschappij. Hij heeft alleen hier heerschappij, wanneer en waar de mens het er mee eens is.’9

Dit is wat New Thought leider Annie Rix Militz een eeuw geleden ook leerde: ‘De wil van God in de Hemel brengt vrede en voorspoed, gezondheid en vrijheid. Wanneer de twijfel onze gedachten binnenkomt of ons gebed wel in overeenstemming is met Gods wil, laten we ons dan herinneren hoe Zijn wil gedaan wordt in de Hemel. Brengt de goddelijke wil gedaan in de Hemel ziekte of zorgen, armoede of dood voort? Nee. Dan zal Zijn wil gedaan op aarde dit niet voortbrengen.’10

Als die hemelse realiteit van vrede, liefde, welvaart, vrijheid eenmaal ‘gemanifesteerd’ is op aarde, is Gods Koninkrijk hier en nu, desnoods uit Naam van de Koning, zonder de aanwezigheid van die zelfde Koning.

‘Maar er zal één dag zijn, die de HEERE bekend zal zijn, geen dag en geen nacht. Het zal geschieden ten tijde van de avond dat het licht blijft. Op die dag zal het geschieden dat er levend water vanuit Jeruzalem zal stromen, de ene helft ervan naar de zee in het oosten en de andere helft ervan naar de zee in het westen: ’s zomers en ’s winters zal het plaatsvinden. De HEERE zal Koning worden over heel de aarde. Op die dag zal de HEERE de Enige zijn en Zijn Naam de enige.’ Zacharia 14:7-9

Foto’s: Marlene Barrett met apostolische leiders uit de NAR. Op de achtergrond de leus ‘Transformatie NU’

*Ekklesia is een Grieks woord voor de gemeenschap van gelovigen dat graag wordt gebruikt in NAR kringen.