Is er redding zonder Sozo?

‘Jezus is de steen die door u, de bouwlieden, vol verachting is weggeworpen, maar die nu de hoeksteen geworden is. Door niemand anders kunnen wij worden gered, want zijn naam is de enige op aarde die de mens redding biedt.’ Handelingen 4.11,12 NBV

‘Als uw mond belijdt dat Jezus de Heer is en uw hart gelooft dat God hem uit de dood heeft opgewekt, zult u worden gered.’ Romeinen 10.9 NBV

Is in Jezus als Heer geloven in je hart en Hem belijden met je mond nog wel werkelijk genoeg om gered te worden? Is er misschien nog een andere Naam onder de hemel, iets anders dat ons redt?

Eén van de noemers waaronder de innerhealing- en bevrijdingsbediening  haar werk doet is Sozo. Sozo werd in 1997 werd voortgebracht door megakerk Bethel in Redding en wordt sindsdien door veel kerken wereldwijd gebruikt. De ‘extreem krachtige’ en ‘enorm effectieve’ bevrijdingsbediening is ook in Nederland immens populair en benadrukt met klem geen therapie te zijn, maar gebed door ‘een team van mensen dat je helpt een connectie te maken met de Godheid, waardoor je een plek hebt om te kunnen omgaan met alle problemen en crisissen die je overkomen.’1 De bediening werd in Bethel gestart nadat Randy Clark (Toronto opwekking) er een training gaf. Clark nam het model over van Carlos Anacondia, een Argentijnse opwekkingsprediker die die tools ontwierp om nieuwe bekeerlingen te bevrijden. Daarbij leek hij te veronderstellen dat iemand  zich pas werkelijk ‘gered’ kan noemen, als er ook sprake is van genezing en bevrijding.

De naam Sozo die aan de bediening werd gegeven,  werd ontleend aan het Griekse woord voor redding (sṓzō) dat in Mattheus 1.21 wordt gebruikt, en dat naast redding ook genezing en bevrijding betekent. ‘Want Hij is het, die zijn volk zal redden van hun zonden’ zegt Mattheus 1:21, Sozo wordt vertaald met het woord ‘redden’ in deze passage,’2 aldus internationaal hoofd van de Sozobediening Teresa Liebscher. ‘Sozo is een Grieks woord dat gered, genezen, bevrijd betekent. .. Jezus wil meer voor jou dan enkel redding, enkel naar de hemel gaan. Hij wil het complete pakket voor je.’3

Ten einde dit pakket van ‘redding, genezing en bevrijding’ te verkrijgen streeft het Sozoteam er naar de wortel van de gebroken relatie met God op zoeken en deze herstellen om zo een keer te kunnen brengen in iemands lot. Want ‘met een genezen verbinding kun je wandelen in de lotsbestemming waartoe je geroepen bent.’4 Anders dan de Bijbel gaat men niet uit van zonde, maar van emotionele wonden en gebrek van ware kennis over onszelf als oorzaak van een verstoorde relatie met God. En anders dan in Mattheus 1.21 zijn het dan ook niet zonden waarvan men wordt ‘gered, genezen en bevrijd’ tijdens een Sozosessie, maar emotionele wonden en ‘leugens’ zoals verkeerd denken over onszelf en over God.

Voor het herstel van de verbroken relatie met God wordt in plaats van het verzoenend offer van de Here Jezus, en naast het standaard innerhealing repertoire van visualisatie, hypnose, suggestie, positief proclameren en waarheidsconfrontaties door Sozo gebruik gemaakt van speciale technieken en tools die de hulpvrager helpen om een hernieuwde Godservaring te krijgen. Hiermee zal het gevoel van gescheidenheid van God als het ware worden genezen. ‘Eén van de meest helende aspecten aan herinneringen is uit te vinden dat God er was,’ aldus Dawna DeSilva, ‘dat Hij beschikbaar was, dat Hij hielp en dat Hij niet op de troon zat..’5 Samen met Teresa Liebscher vormt DeSilva het internationaal gezicht van de Sozobediening.  

In de sessies wordt gebruik gemaakt van zes verschillende tools om mensen tot volledige redding te brengen; de ‘Vaderladder,’ ‘Vier deuren,’ ‘Jezus presenteren,’ ‘de Muur,’ ‘Triggermechanismen,’ en ‘Goddelijk bewerken.’ Opwekkingsprediker Carlos Anacondia is verantwoordelijk voor de eerste vier tools, die hij overnam van ‘de meest ervaren persoon op het westelijk halfrond met betrekking tot bevrijding,’ Pablo Bottari. De twee overige tools zijn gebaseerd op ‘geavanceerde Sozo technieken’ die door hersenwetenschapper en specialist in Artificial Intelligence6 Aiko Hormann werden ontworpen. Eén van die technieken is dat er soms met een flinke handklap een ‘muur’ naar beneden wordt gehaald of een ‘deur’ wordt gesloten. Het geluid van de klap zou ‘de boog van hersengolf verbindingen tussen geest en gedachten’ breken, waarmee leugens verbroken kunnen worden om ruimte te maken voor nieuwe waarheden die in de sozosessie geopenbaard worden.7

In de Vaderladdertool wordt de hulpvrager gestimuleerd om een ontmoeting te krijgen met ‘elk lid van de Godheid,’8 waarvoor men stelt dat het belangrijk is om de pijnlijke, teleurstellende ervaringen met vader, moeder, broers, zussen en vrienden door te werken. De sessies worden gestart door de hulpvragers te vragen bij welk ‘lid van de Godheid’ ze zich het meest op hun gemak voelen.9 ‘Ons begrip van Vader God, Heilige Geest en Jezus houdt vaak bewust of onbewust verband met bijna alle ervaringen met vader, moeder en zussen/broers/vrienden.’10  

Het maken van contact met God en een reële perceptie van wie God is, probeert men niet te bereiken doormiddel van de traditionele middelen als gebed en Bijbellezen, maar door het ontvankelijk maken voor zintuigelijke indrukken zodat men God kan ervaren. ‘Wat de Sozo-sessie leider moet doen is het helpen gedachten, harten en geesten te openen voor een andere methode van contact hebben met God. We kunnen dit doen door een aantal methoden, hoofdzakelijk door de Sozoee [hulpvrager] door een serie simpele oefeningen te leiden om hun repertoire van voelen, horen, ervaren en contact hebben met God te vergroten.’ ‘Om de tijd van bediening vruchtbaar te maken voor een cliënt, moeten we ze vaak helpen om hun ‘ogen van de geest’ te openen.’11 Een flashkaart voor volgers van de Sozocursus onthult hoe zo’n simpele oefening in z’n werk gaat. ‘Vader God wat denkt U van mij?’ is ‘een vraag die een schone lei voor iemands visualisatie geeft, Papa God aanroepend om berichten van liefde te schrijven of om de ziel van degene te ontstoppen en hen harde onwaarheden over God te onthullen.’ Een andere flashkaart moedigt het maken van een beeld van God letterlijk aan: ‘Beelden, visualisatie van gebeurtenissen of aspecten van de Godheid spreken boekdelen vanuit het hart en tot het hart. [..] Ze dienen om de waarheid in te luiden in het hart.’12

De vraag is welke waarheid over God in het hart van de hulpvrager wordt ingeluid als dit een ervaring is die niet gecorrigeerd mag worden met Bijbelse waarheid over God. (Jer 10.10, Joh 17.17) ‘Als mensen uit de Sozo bediening is het onze taak om nooit te oordelen over hoe iemand God bedenkt, ziet of ervaart.13

Een paar dingen hierover. Allereerst heiligt het uitnodigen van ‘Papa God,’ ‘Heilige Geest’ en ‘Jezus’ in een seancesetting, de seance niet. Ook suggereert het hebben van een dialoog met ‘elk persoon van de Drie-eenheid’ drie goden en niet één. Dit wordt ook wel polytheïsme genoemd en is niet Bijbels. De enige manier waarop wij tot God de Vader kunnen naderen is dóór Jezus. We bidden dan ook in Zijn Naam (Joh 15.16), waardoor we genade vinden als we tot Gods troon naderen. De enige manier waarop wij toegang hebben tot Jezus als Heer, is door Zijn Geest. Die Geest wordt ons door God de Vader gestuurd. (Joh 14.26) 

Lieve mensen, het is níet mogelijk om een relatie te hebben met God, zonder een goede relatie te hebben met Zijn Zoon! Het feit dat ook niet-christenen,14 ofwel mensen zonder relatie met Jezus, deel kunnen hebben aan sessies om een goede relatie met ‘Papa God’ te ontwikkelen, weerspreekt dat het hier om God de Vader gaat. En een geest die zich presenteert als ‘Jezus,’ maar niet komt namens de Vader, is niet van God. (Joh 5.53)

Om het verband aan te tonen tussen het bestaand Godsbeeld en eerdere ervaringen met mensen, wordt in een boek over Sozo het verhaal van hulpvrager Rob geschetst. ‘Hij was niet opgegroeid met een sterke band met de Heilige Geest. Bijzonder genoeg had hij ook geen sterke band met zijn moeder.’15 Rob moest hierop de leugen dat het zijn schuld was dat er geen sterke band was met zijn moeder verwerpen, net zoals hij daarna de leugen dat de Heilige Geest met hem zou omgaan zoals zijn moeder dit deed, ook verwierp. De Heilige Geest bood Zijn excuses aan en vroeg Rob toestemming om interactie met Zijn Tegenwoordigheid te hebben. De geest kwam op Rob en Rob vroeg ‘Heilige Geest’ om op zijn schoot te zitten. ‘Heilige Geest zei ja. Rob begon steeds meer te lachen. De sozo-counselor raadde [suggestie] waarom; de Heilige Geest kietelde hem.’ Nu had Rob toegang tot een eeuwige trooster, leraar en verzorger.’16

Sozo biedt andere wegen om tot de Vader te komen of de Heilige Geest te ontvangen dan door Jezus. Tegen Thomas zei Jezus: ‘Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven. Niemand komt tot de Vader dan door Mij.’ ‘Ik zal de Vader bidden, en Hij zal u een andere Trooster geven, opdat Hij bij u blijft tot in eeuwigheid, namelijk de Geest van de waarheid, Die de wereld niet kan ontvangen, want zij ziet Hem niet en kent Hem niet, maar u kent Hem, want Hij blijft bij u en zal in u zijn.’ (Joh 14.6,16,17) God spreekt over dwaze mensen die ‘de heerlijkheid van de onvergankelijke God vervangen door een beeld dat lijkt op een vergankelijk mens,’ waardoor Hij die mensen ‘in de begeerten van hun hart [heeft] overgegeven aan de onreinheid om hun lichamen onder elkaar te onteren.’ (Rom 1.23,24) Bovenstaande beschrijvingen lijken mij een duidelijk voorbeeld van het vervangen van God met door onszelf gemaakt beelden. Een blasfemischer voorbeeld kan ik me nauwelijks indenken.

Jezus zegt ‘Ik ben de Deur; als iemand door Mij naar binnen gaat, zal hij behouden worden..’ (Joh 10.9) Maar de Sozohandleiding biedt creatieve oplossingen om de exclusiviteit van Jezus als Redder en Weg tot de Vader te omzeilen. Er is méér nodig dan het offer van Jezus. ‘Veel gelovigen omarmen het offer van Christus, maar slagen er niet in een relatie met de Vader en de Heilige Geest binnen te gaan,’ zo stelt de Sozo handleiding. Ook wordt gesuggereerd dat er een relatie met God de Zoon los kan staan van God de Vader, zoals blijkt uit een allegorie die in de handleiding beschreven wordt. ‘Je gaat een verlichte kamer binnen. Binnenin zie je drie deuren. Op de deur aan de linkerkant staat ‘Christus.’ Die gaat open.’ [..] ‘Na een paar jaar je vertrouwen te hebben opgebouwd, nodigt Jezus je terug uit in de buitenste kamer. [..] Weifelend volg je Jezus in de buitenste kamer waar een tweede, veel bredere deur je opwacht. [..] Met een schreeuw sluit je de deur. Jezus vraagt je of je terug naar binnen wilt gaan. Je schudt je hoofd.. ‘Wil je de Vader niet zien?’ zegt Jezus. ‘Misschien later.’ Jezus volgt je terug naar Zijn kamer. In Zijn domein voel je je veilig.’17

Opnieuw blijkt geen verzoening meer nodig door het offer van Jezus, maar wordt een verzoenende ervaring geboden door het verwijderen van ‘onware’ negatieve eigenschappen, gevoelens of gedachten over God. En natuurlijk is wat over ‘God’ wordt ervaren, echt. Zo wordt God gekneed naar ons beeld en hebben we eigenlijk geen relatie meer met de God van de Bijbel, maar een god van onze verbeelding.

Hoewel Sozo wordt geadverteerd als een krachtig middel tot het bereiken van (emotionele) genezing en bevrijding, zijn er verschillende verhalen beschreven van mensen die door Sozosessies zijn gegaan en er emotioneel door werden beschadigd, of juist geestelijk werden belast.

Ook kan ik het niet laten om op te merken dat de Sozo Bethel website geregeld waarschuwt tegen de ‘religieuze geest,’ die door het creëren van een genadevolle omgeving zou kunnen worden tegengehouden. Als mensen geen financiële bijdrage willen leveren aan de bediening, kan dit zijn omdat de ‘religieuze geest’ niet zal buigen voor rede. Mijns inziens is een ander woord voor die religieuze geest ‘gezond verstand’ of mogelijk zelfs de Heilige Geest. Als het aankomt op het doneren van geld voor de bediening, dient men vooral niet te buigen voor de ‘geest van het recht hebben op’ en er sterk tegen bidden voor de sessies beginnen. Een ‘geest van vrijgevigheid’ moet worden vrijgezet.18 In technische termen zou ik dit manipulatie willen noemen.  In Nederlands kunnen Sozo gebedssessies trouwens online worden gekocht voor 75 euro,19 waarmee het genezend gebed haaks staat op genezing door Jezus, die dit geeft om niet. 

Samengevat lijkt Sozo het begrip van en de weg tot behoud uit te breiden met buiten-Bijbelse extra’s naast het verzoenend offer van de Here Jezus. Een weg van eigen werken, middelaren en sacramenten. Daarnaast worden mensen in contact gebracht met bovennatuurlijke, tastbare ervaringen die zich voordoen als God, maar waarvan het Bijbels gezien niet mogelijk is dat het om God gaat. Een Heilige Geest die vergeving vraagt, een Jezus die ons volgt in plaats van wij Hem, een Jezus die een relatie met God de Vader facultatief maakt.. nee, dank je wel.  

‘Hoewel u Hem niet gezien hebt, hebt u Hem toch lief. Hoewel u Hem nu niet ziet, maar gelooft, verheugt u zich met een onuitsprekelijke en heerlijke vreugde, en verkrijgt u het einddoel van uw geloof, namelijk de zaligheid van uw zielen.’ 1 Petrus 1.8,9 (HSV)

Welvaart in de verzoening

Want wat baat het een mens, als hij heel de wereld wint en aan zijn ziel schade lijdt? Of wat zal een mens geven als losprijs voor zijn ziel?

Mattheus 16.26 in de Bijbel

In het welvaartsevangelie wordt aan verlossing van zonde door Jezus’ kruisdood gemakshalve ook verlossing van ziekte en armoede toegevoegd; een soort all-in package dus. ‘Zonde, ziekte en armoede..  nooit zouden die drie gebieden ooit nog gezag over het leven van een gelovige mogen hebben,’1 aldus voorganger Bill Johnson. ‘Tweeduizend jaar geleden deed Jezus een aankoop.’.. ‘Hij besluit niet om mensen vandaag de dag niet te genezen. Het besluit tweeduizend jaar geleden wás om te genezen. De betaling was ofwel voldoende voor alle zonden, of voor geen enkele zonde. De betaling was ofwel voor alle ziekte, of voor geen enkele ziekte. Genezing en vergeving werken samen in de Schrift. Er is daarnaast een derde element en dat is het woord ‘armoede.’ En uhm, het woord ‘kwaad’ in het evangelie van Mattheus, als er staat ‘verlos ons van het kwaad,’ komt van het woord ‘pijn.’ En het woord ‘pijn’ komt eigenlijk van het woord ‘arm.’ Dus de penseelstreek van Gods verlossing was om af te rekenen met de wortel van zonde, de wortel van ziekte en de wortel van armoede.’2

Als Bijbelse onderbouwing voor het geloof dat de Here Jezus ons door Zijn kruisdood niet alleen verloste van zonde om ons met God de Vader te verzoenen, maar met die verzoening ook al in dit leven op aarde van een droomleven voorzag, wordt vaak Jesaja 53.5 aangehaald. ‘Maar Hij is om onze overtredingen verwond, om onze ongerechtigheden verbrijzeld. De straf die ons de vrede aanbrengt, was op Hem, en door Zijn striemen is er voor ons genezing gekomen.’ Predikers van het welvaarsevangelie zien genezing als een hier en nú te grijpen recht waarvoor al betaald is aan het kruis. Genezing, zo zeggen zij, is synoniem voor vergeving, maar ook bevrijding, redding en genezing. Maar is dat ook zo? Met de komst van zonde in het paradijs, kwam ook lichamelijke ziekte en dood in de wereld. Door Jezus’ verzoening wordt de schepping verlost van ziekte, dood en vergankelijkheid…  in de toekomst! Dat wil zeggen, wanneer Hij een nieuwe hemel en aarde schept! Dan zal ook ons lichaam worden ingeruild voor een onsterfelijk, onvergankelijk lichaam. (1 Kor 15.54)

Maar er is nog een ander soort ziekte, de ziekte van de ziel. Deze ziekte is geestelijk; het zijn onze overtredingen, het volgen van onze eigen weg of zoals God het ziet; onze ontrouw aan Hem. Deze ziekte van de ziel maakte ons geestelijk dood, in het hier en nu. Een voorbeeld van dit principe is terug te vinden in het Oude Testament, wanneer het afgedwaalde volk Israël onder leiding van koning Hizkia afrekent met afgoderij, weer terugkeert naar God en het paasfeest viert. Het volk reinigde zich, slachtte het paaslam en Hizkia bad: ‘laat de Heere, die goed is, verzoening doen voor hem die heel zijn hart erop gericht heeft om de God de Heere, de God van zijn vaderen, te zoeken, al was dat niet volgens de reinheid die past bij het heiligdom. En de Heere verhoorde Hizkia en genas het volk.’ (2 Kron 30.19,20) In Zijn genade genas Jezus deze ziekte van onze ziel (zonde) doordat God met Jezus’ kruisdood verzoening deed voor ons. Hij verloste ons van de eeuwige dood en maakte ons levend. (Ef 2.5)

Als we Jesaja 53 aan de hand van de Bijbel zelf bestuderen, kunnen we begrijpen wat God bedoelt. In 1 Petrus 2.24 wordt Jesaja 53.5 namelijk door Petrus geciteerd: ‘Die Zelf onze zonden in Zijn lichaam gedragen heeft op het hout, opdat wij, voor de zonden dood, voor de gerechtigheid zouden leven. Door Zijn striemen bent u genezen.’ Het Griekse woord dat Petrus gebruikt om genezing aan te duiden wordt in het Nieuwe Testament verder alleen in Lukas 4 genoemd: ‘De Geest van de Heere is op Mij, omdat Hij Mij gezalfd heeft; Hij heeft Mij gezonden om aan armen het Evangelie te verkondigen, om te genezen wie gebroken van hart zijn, om aan gevangenen vrijlating te prediken en aan blinden het gezichtsvermogen, om verslagenen weg te zenden in vrijheid, om het jaar van het welbehagen van de Heere te prediken. (Luk 4:18,19)

Is Jezus als Zoon van God bij machte om te genezen en mogen wij Hem daarom vragen? Ja! ‘Is iemand onder u ziek? Laat hij dan de ouderlingen van de gemeente bij zich roepen en laten die voor hem bidden en hem met olie zalven in de Naam van de Heere.’ (Jak 5.14)

Belooft God ons met de verzoening door de kruisdood van Zijn Zoon dan geen genezing en rijkdom in het hier en nu? Nee.

Net zomin als dat armen sinds Jezus’ verzoenende offer ineens rijk werden en gevangenen ineens werden bevrijd, werden zieken niet ineens genezen, noch blinden ziende. Toen de Here Jezus op een ezelsveulen Jeruzalem binnenreed, dachten de gelovigen dat hij hen kwam redden van onderdrukking, maar.. Hij kwam niet om het koninkrijk naar wereldse maatstaven te brengen. Het goede nieuws voor de armen is niet dat Jezus kwam om alle financiële middelen eerlijk te verdelen, maar slaat op de rijkdom van het evangelie waarin Jezus ons heeft verrijkt met alle geestelijke zegeningen in de hemelse gewesten (Ef 1.3). Dit is goed nieuws voor onze arme ziel en niet persé onze portemonnee.